“Διάβασα στο ημερολόγιό της ότι της αρέσουν τα κορίτσια”

Ερώτημα αναγνώστριας

Η κόρη μου είναι 15 ετών και πρόσφατα διάβασα σε ένα ημερολόγιό της ότι της αρέσουν τα κορίτσια και έχει κάνει κάτι μάλιστα με δύο. Στο ίδιο ημερολόγιο επίσης διάβασα ότι το βάρος που νιώθει είναι μεγάλο και ότι νιώθει παραγκωνισμένη. Απόρροια όλων αυτών ήταν να αρχίζει να αυτοτραυματίζεται με ξυράφι, στα πλευρά, κάτω από το στήθος και σε μέρη που εγώ δεν μπορούσα να δω φυσικά. Προσπαθώ να σκεφτώ ψύχραιμα και πάνω απ’ όλα προσπαθώ να καταλάβω…Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου;

Απαντά η Δρ. Αναπτυξιακής Ψυχολογίας-Ψυχοθεραπεύτρια Ευφροσύνη Αλεβίζου

Μια και δεν αναφέρεστε στην οικογένειά σας και στη μεταξύ σας σχέση με τρόπο που να μου επιτρέπει να σχηματίσω μια σαφή εικόνα, θα προσπαθήσω να απαντήσω κάνοντας υποθέσεις μέσα από τα δεδομένα που εκθέτετε. Επίσης, μια και δεν αναφέρεστε ούτε στα χαρακτηριστικά της κόρης σας, δεν έχω εικόνα για το ποια είναι και τι έχει νόημα, αξία και σημασία για τη ζωή της. Καθώς διάβαζα το ερώτημά σας, αναρωτήθηκα αν εσείς γνωρίζετε ποια είναι η κόρη σας. Οφείλω να μοιραστώ μαζί σας την αρχική μου έκπληξη από το γεγονός ότι πληροφορείστε για μια τόσο κεντρική διάσταση της ταυτότητά της όπως είναι η ερωτική έλξη και ο σεξουαλικός προσανατολισμός με έμμεσο τρόπο, διαβάζοντας το ημερολόγιό της.

Δεν γνωρίζω λοιπόν πώς είναι η σχέση και η επικοινωνία σας. Δεν γνωρίζω ποια πλευρά της σχέσης και της μεταξύ σας επικοινωνίας σας «επιτρέπει» να διαβάζετε κρυφά το ημερολόγιό της. Αυτό που υποθέτω όταν υπάρχει τέτοιου είδους παραβίαση της ιδιωτικότητας του εφήβου προκειμένου να μάθει ο γονέας σημαντικές πλευρές της ζωής του, είναι έλλειμμα στην επικοινωνία. Και το έλλειμμα στην επικοινωνία αντανακλά έλλειμμα στη συναισθηματική σύνδεση.

Ο/η έφηβος που συνδέεται συναισθηματικά με τους γονείς του, τους εμπιστεύεται και μοιράζεται μαζί τους πλευρές της ζωής και των αναζητήσεών του/της που τον/την δυσκολεύουν. Με άλλα λόγια, υποθέτω ότι στην οικογένειά σας δεν έχει δημιουργηθεί μια βάση ασφάλειας μέσα από την οποία η κόρη σας να είναι βέβαιη ότι μπορεί να είναι ο εαυτός της χωρίς να κατακρίνεται. Δεν έχει διαμορφωθεί ένα πλαίσιο ασφάλειας τέτοιο που να επιτρέπει σε δύσκολα ζητήματα να αναδύονται, να γίνονται αντικείμενο μοιράσματος και επεξεργασίας, ενώ ταυτόχρονα διατηρείται ανέπαφος και ισχυρός ο συναισθηματικός δεσμός μεταξύ γονέα και παιδιού.

Τι θα συνέβαινε αν η κόρη σας σας είχε εμπιστευθεί ότι έλκεται από κορίτσια; Τι πιστεύετε ότι φανταζόταν η κόρη σας ως πιθανή αντίδρασή σας; Είναι δικαιολογημένη πιστεύετε η υπόθεση της κόρης σας για τη στάση σας απέναντι σε μια τέτοια αποκάλυψή της;

Θα χρειαστεί να επεξεργαστείτε τις απόψεις σας για την ομοφυλοφιλία και να διαχειριστείτε τα συναισθήματά σας για τον ομοφυλόφιλο προσανατολισμό της κόρης σας. Αν η άποψή σας διαφοροποιεί τον ομοφυλόφιλο από τον ετεροφυλόφιλο προσανατολισμό ως κάτι που συνιστά «πρόβλημα», «δυσλειτουργία», «απόρροια προσωπικής ανεπάρκειας», ως κάτι που απαιτεί αλλαγή γιατί είναι «αφύσικο», «απρεπές», «ανήθικο» ή «λάθος», τότε θα πρέπει να διαμορφώσετε μια νέα άποψη για την ομοφυλοφιλία. Θα πρέπει να την αποδεχθείτε ως μια εξίσου αποδεκτή και υγιή έκφραση της σεξουαλικότητας. Έτσι μόνο θα μπορέσετε να ακούσετε αυτό που η κόρη σας σας λέει για τον εαυτό της και να το αποδεχθείτε ως τη δική της εσωτερική πραγματικότητα η οποία χρειάζεται σεβασμό και φροντίδα.

Αυτήν τη στιγμή η κόρη σας είναι μπερδεμένη, αγχωμένη και φοβισμένη. Όπως πολύ σωστά λέτε, οφείλετε να διατηρήσετε την ψυχραιμία σας προκειμένου να μπορέσετε να την υποστηρίξετε. Σας χρειάζεται δίπλα της στο ταξίδι αυτοανακάλυψης που ξεκινά. Σας χρειάζεται δίπλα της να ακούτε και να κατανοείτε τις ανασφάλειες, το βάρος που αισθάνεται και να τη βοηθήσετε να κατανοήσει και η ίδια αυτές τις διαστάσεις της ζωής της.

Από ποιους και για ποιο λόγο αισθάνεται παραγκωνισμένη; Είναι πιθανό να χρειάζεται υποστήριξη στην κοινωνική της ζωή, στις επιλογές της όσον αφορά τον περίγυρο των συνομηλίκων και στην πλοήγησή της στον κόσμο των ρομαντικών σχέσεων. Η κόρη σας πρέπει να μάθει τι συνιστά υγιείς σχέσεις και δεσμούς και τι οφείλει να κάνει η ίδια προκειμένου να τοποθετεί τον εαυτό της ισότιμα απέναντι στους άλλους διεκδικώντας τον σεβασμό που της αξίζει. Όλα αυτά τα ζητήματα αποτελούν ένα τεράστιο πεδίο εξερεύνησης για τη μεταξύ σας σχέση. Προϋποθέτουν όμως την άνευ όρων αποδοχή του παιδιού σας και της δικής του πραγματικότητας.

Όσο για τον αυτοτραυματισμό, θα σας πρότεινα να τον δείτε ως ένα καμπανάκι κινδύνου, ως μια ευκαιρία για αναζήτηση της κατάλληλης βοήθειας. Όταν η κόρη σας μάθει να επεξεργάζεται τον συναισθηματικό της κόσμο και να αποδέχεται τις διακυμάνσεις των συναισθημάτων και τις ματαιώσεις, τη σύγχυση, και την ανασφάλεια ως φυσιολογικές διαστάσεις της ζωής, ειδικά σε περιόδους μεταβάσεων, τότε δεν θα έχει ανάγκη πια να καταφεύγει σε αυτοτραυματισμό, προκειμένου να διαχειριστεί δύσκολα συναισθήματα και επίπονες καταστάσεις ζωής.

Μιλήστε με την κόρη σας το συντομότερο δυνατό. Μιλήστε της για αυτά που βλέπετε και σας προβληματίζουν και όχι για τα όσα διαβάσατε στο ημερολόγιό της. Μου είναι δύσκολο να φανταστώ – παρόλο που γνωρίζω ότι συμβαίνει – πώς ένα παιδί που ζει μια τόσο αγχογόνα συνθήκη, δεν εξωτερικεύει προς το περιβάλλον του το άγχος την αγωνία,, την ενοχή την ανασφάλειά του. Μερικές φορές φυσικά, η εξωτερίκευση των συναισθημάτων γίνεται μέσα από συμπεριφορές που χρειάζονται ερμηνεία από τους οικείους.

Επαναλαμβάνω εδώ ότι δεν έχω καθόλου την εικόνα της κόρης σας. Υποθέτω ότι την έχετε εσείς. Ποιο παιδί βλέπετε όταν την κοιτάζετε; Είναι πιθανό σε αυτήν τη φάση της ζωής της να μην την βλέπετε. Είναι πιθανό να βλέπετε αυτό που θέλετε να βλέπετε, ή αυτό που πιστεύετε ότι πρέπει να βλέπετε ή αυτό που βλέπατε στο παρελθόν. Χρειάζεται να δείτε ποια είναι η κόρη σας στο σήμερα. Τι σας προβλημάτιζε στην έκφραση και τη συμπεριφορά της πριν διαβάσετε το ημερολόγιό της; Μοιραστείτε τον προβληματισμό και την ανησυχία σας με προσοχή και διακριτικότητα ώστε να μην την επιβαρύνετε άθελά σας με πρόσθετη ενοχή και αγωνία.

Είναι πολύ πιθανό να χρειαστείτε τις συμβουλές του ειδικού της ψυχικής υγείας για τον κατάλληλο τρόπο προσέγγισης του παιδιού σας. Είναι επίσης πιθανό να χρειαστείτε την υποστήριξη του ειδικού στην διερεύνηση των πεποιθήσεών σας για την ομοφυλοφιλία και στη διαχείριση των συναισθημάτων σας για τον προσανατολισμό του παιδιού σας. Έτσι θα είστε σε θέση να διαμορφώσετε το πλαίσιο ασφάλειας που έχει ανάγκη το παιδί σας.

Πιστεύω πως αν δώσετε στην κόρη σας το περιθώριο να σας εμπιστευθεί, τότε θα μπορέσετε μαζί να αναζητήσετε την κατάλληλη βοήθεια για την ίδια και την οικογένειά σας.

Τέλος, σας προτείνω να διαβάσετε προηγούμενα άρθρα μου στο efiveia.gr που διαπραγματεύονται τα ζητήματα του αυτοτραυματισμού και της ομοφυλοφιλίας και που πιστεύω ότι είναι πιθανό να σας βοηθήσουν στην σωστή ενημέρωση και προσέγγιση αυτών των θεμάτων:

Αυτοτραυματισμός στην εφηβεία

Η κόρη μου, σε μια στρεσογόνα κατάσταση, αυτοτραυματίστηκε

Πώς να προστατέψω το παιδί μου από τον αυτοτραυματισμό και τις κακές επιρροές;

Ομοφυλοφιλία στην εφηβεία

Τι χρειάζεται ο ομοφυλόφιλος έφηβος από τους γονείς;