Γράφει στο efiveia.gr η Ψυχολόγος (M.Sc) – Συστημική Υπαρξιακή ψυχοθεραπεύτρια Χαρίκλεια Κωνσταντίνου

Πόσες φορές έχει κλείσει αυτή η πόρτα τον τελευταίο καιρό; Από τη μία μεριά βρίσκεται ένας έφηβος με ακουστικά στα αυτιά, χωμένος στο κρεβάτι του, κι από την άλλη ένας γονιός στον διάδρομο που κοιτάζει την πόρτα κι αναρωτιέται τι έκανε ξαφνικά λάθος. Για τους γονείς, αυτή η κλειστή πόρτα μοιάζει συχνά με απόρριψη ή ψυχρότητα ή δικό τους λάθος διαχείρισης ή και διαπαιδαγώγησης πολλές φορές. Για τους εφήβους όμως μοιάζει ίσως με τον μοναδικό τρόπο να πάρουν μια ανάσα από τον κόσμο και να ζήσουν σε ένα δικό τους κόσμο χωρίς εντολές, οδηγίες, επίκριση και διδαχές.

Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για πόλεμο. Είναι απλώς η στιγμή που ένα σπίτι μαθαίνει να λειτουργεί και να συνυπάρχει διαφορετικά, αναγνωρίζοντας ότι όλοι έχουμε ανάγκη από έναν δικό μας χώρο για να ηρεμήσουμε.

Το δωμάτιο λειτουργεί ως προσωπικός χώρος ασφαλείας

Η καθημερινότητα ενός εφήβου είναι γεμάτη θόρυβο: σχολείο, φροντιστήρια, βαθμοί, κοινωνικά δίκτυα και η συνεχής αγωνία να ανήκει κάπου και να είναι αποδεκτός. Όταν κλείνει την πόρτα του, δεν το κάνει για να τιμωρήσει κανέναν. Τις περισσότερες φορές προσπαθεί απλώς να «χαμηλώσει την ένταση» του κόσμου και να συνδεθεί με τον κόσμο που θεωρεί ότι τον καταλαβαίνει καλύτερα. Το δωμάτιο γίνεται η ασπίδα του όπου δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα, δεν κρίνεται και μπορεί να μείνει μόνος με τις σκέψεις, τη μουσική ή ακόμα και τη σιωπή του. Δεν είναι μια απόφαση ενάντια στους άλλους αλλά υπέρ της σύνδεσης με τον εαυτό του.

Η απόσταση δεν σημαίνει έλλειψη αγάπης

Για να ανακαλύψει ένας έφηβος ποιος πραγματικά θέλει να είναι, χρειάζεται αναπόφευκτα να πάρει μια απόσταση από τους άλλους. Είναι απόλυτα φυσικό να νιώθετε νοσταλγία για την εποχή που το παιδί σας μοιραζόταν κάθε του σκέψη μαζί σας. Όμως αυτή η απόσυρση δεν σημαίνει ότι έπαψε να σας αγαπάει ή ότι δεν σας χρειάζεται. Αντίθετα, σημαίνει ότι νιώθει αρκετά ασφαλής μέσα στη σχέση σας, ώστε να τολμήσει να εξερευνήσει τη δική του ανεξαρτησία χωρίς τον φόβο ότι θα σας χάσει ή θα σας στεναχωρήσει. 

Αν είστε γονέας, επιτρέψτε στον έφηβο να πάρει απόσταση χωρίς να νιώθει ότι σας πληγώνει με αυτό. Μόνο έτσι θα αποφασίσει ποιος πραγματικά θέλει να είναι!

Αν είστε έφηβος/η, να θυμάστε ότι είναι απόλυτα σεβαστή η ανάγκη σας για προσωπικό χώρο και ηρεμία, αλλά οι γονείς σας δε μπορούν να φανταστούν αυτό που θέλετε αν δεν το επικοινωνήσετε. Μόνο έτσι μπορεί η επικοινωνία και οι σχέσεις μεταξύ σας να είναι πιο λειτουργικές και ήρεμες.

Όλοι έχουμε ανάγκη από σεβασμό για τα όριά μας

Το να μένει η πόρτα κλειστή δεν σημαίνει ότι υψώνεται ένας αδιαπέραστος τοίχος μέσα στο σπίτι. Σημαίνει απλώς ότι αλλάζουν τα όρια και ο τρόπος που επικοινωνείτε. Ένα χτύπημα στην πόρτα πριν μπείτε, ο σεβασμός στην ανάγκη του για ησυχία, αλλά κι ένα κάλεσμα από τον γονέα κρατούν τη γέφυρα ζωντανή. Ο έφηβος μαθαίνει ότι τα όριά του γίνονται σεβαστά, ενώ ταυτόχρονα ξέρει ότι έξω από το δωμάτιο υπάρχει μια σταθερή, ασφαλής βάση την οποία δε χρειάζεται να αποφεύγει.

Η εφηβεία δεν είναι το τέλος της σχέσης ανάμεσα σε γονείς και παιδιά, αλλά η αρχή μιας νέας, πιο ώριμης σύνδεσης. Η κλειστή πόρτα δεν είναι μια πράξη απόρριψης, είναι απλώς το προσωρινό όριο που χρειάζεται ένας νέος άνθρωπος για να ανασυγκροτηθεί, γνωρίζοντας βαθιά μέσα του πως όποτε αποφασίσει να την ανοίξει, θα βρει αποδοχή, κατανόηση και μια ανοιχτή αγκαλιά χωρίς όρους.