Άγχος και εφηβεία

agxos-kai-efiveiaΓράφει για το efiveia.gr η Κλ. Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια Κατερίνα Κοτσιφάκου

Το άγχος είναι μια φυσιολογική λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού που μας βγάζει από την παθητικότητα και μας φέρνει σε εγρήγορση, προκειμένου για να μπορούμε να ανταπεξέλθουμε σε καταστάσεις που απαιτούν διαύγεια και ενέργεια. Σε αυτή την περίπτωση το άγχος είναι δημιουργικό.

Στην περίοδο της εφηβείας, ο έφηβος ζει σε φάση άγχους. Τα πάντα γύρω του διαφοροποιούνται αφού ο ίδιος εξελίσσεται ραγδαία μέσα σε αυτά. Αλλάζει το σώμα του, οι ορμόνες του, η ψυχοσυναισθηματική του ισορροπία. Από παιδί προετοιμάζεται να εισαχθεί στον κόσμο των ενηλίκων μέσω διαφόρων υποχρεώσεων που θα πρέπει να επιτύχει. Αυτή είναι μια δύσκολη φάση όπου θα πρέπει να καταστεί σαφές στον έφηβο πως δε δοκιμάζεται, δηλαδή δεν κρίνεται η ζωή του, π.χ. από το αν τα καταφέρει ή όχι στις Πανελλήνιες, ούτε και θα κριθεί όλο του το είναι από αυτό.

Επειδή λοιπόν πολλοί έφηβοι στη φάση αυτή συνδέουν κάθε τους βήμα με την αξιολόγηση μέσω κάποιου συστήματος (σπίτι, σχολείο, άλλοι φορείς) ενδέχεται να εμφανιστεί το λεγόμενο παθολογικό άγχος. Αυτό εμφανίζεται με αρχική δυσκολία στο να ανταπεξέλθει στις καθημερινές του υποχρεώσεις, π.χ. σχολείο, κοινωνικές εκδηλώσεις και μπορεί να σωματοποιηθεί προκαλώντας αρνητικές σκέψεις, εφίδρωση, ταχυκαρδία, ναυτία, τάση για λιποθυμία, μούδιασμα στα άκρα κ.ά. Λόγω των παραπάνω συμπτωμάτων συμβαίνει αρκετές φορές ο έφηβος να ακινητοποιηθεί και να εγκαταλείψει κάθε του προσπάθεια. Πείθεται πως δε θα μπορέσει να τα καταφέρει, μειώνοντας τις πραγματικές του ικανότητες για επίδοση.

  • Νευρικότητα
  • Διαταραχή ύπνου
  • Διαταραχή διάθεσης – ευερεθιστότητα
  • Ανορεξία – βουλιμία
  • Δυσκολία συγκέντρωσης
  • Τάση απομόνωσης
  • Αίσθημα κόπωσης

Όταν τα παραπάνω καταλαμβάνουν μεγάλη ένταση και συχνότητα, τότε ανοίγει ο δρόμος για τις αγχώδεις διαταραχές. Οι διαταραχές αυτές είναι μια ομάδα διαταραχών που περιλαμβάνουν τις διαταραχές πανικού, τις κοινωνικές φοβίες, την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή κ.ά., όπου όμως αμέσως θα πρέπει να ευαισθητοποιηθούμε και να απευθυνθούμε σε ειδικό ψυχικής υγείας, προκειμένου για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά ώστε να μη γίνουν εμπόδιο στη νέα δημιουργική ζωή που ξεκινά ο έφηβος.