efiveia.gr
Ερωτήματα αναγνωστών

Η έφηβη κόρη μου δε με ακούει καθόλου και μου λέει ψέματα

Ευφροσύνη Αλεβίζου

Δρ. Αναπτυξιακής Ψυχολογίας-Ψυχοθεραπεύτρια
Ευφροσύνη Αλεβίζου

Ερώτημα αναγνώστριας:

Θα ήθελα να ρωτήσω κάτι για την κόρη μου η οποία είναι 14 ετών και τα λεφτά δεν με ακούει καθόλου, δηλαδή βγαίνει κάθε μέρα, δεν γυρίζει την ώρα που της λέω, πάντα βρίσκει μία δικαιολογία για να έρθει αργότερα, και τώρα, ενώ της λέω να μην πάει κάτω στο Κέντρο ας πούμε παραδείγματος χάρη, αυτή δεν με ακούει. Πηγαίνει και μου λέει μετά και ψέματα. Πώς μπορώ να αντιδράσω; Θα τις βάλω τιμωρίες; Να την πάρω με το καλό; Τι να κάνω;

Απαντά η Δρ. Αναπτυξιακής Ψυχολογίας-Ψυχοθεραπεύτρια Ευφροσύνη Αλεβίζου

Από τα λεγόμενά σας, φαίνεται πως έχει προκύψει ένα σοβαρό πρόβλημα οριοθέτησης στη σχέση με την κόρη σας. Ταυτόχρονα όμως δεν μου δίνετε μια σαφή εικόνα ούτε για την μεταξύ σας σχέση και επικοινωνία, ούτε για το γενικότερο προφίλ του παιδιού και της οικογένειάς σας προκειμένου να μπορέσω να σας δώσω μια πιο ολοκληρωμένη απάντηση.

Αυτό που μπορώ να κάνω με τα στοιχεία που μου δίνετε είναι να σας οδηγήσω στο να θέσετε τα κατάλληλα ερωτήματα για την ψυχοσυναισθηματική και κοινωνική ζωή της κόρης σας και για τη μεταξύ σας σχέση ώστε να κάνετε μια όσο το δυνατόν πιο ακριβή εκτίμηση της κατάστασης που σας προβληματίζει και να αποφασίσετε τι είδους παρέμβαση θα επιλέξετε.

Αρχικά οφείλω να σας υπενθυμίσω ότι το ζητούμενό μας στη σχέση με τους εφήβους δεν είναι σε καμία περίπτωση  η αναμέτρηση δυνάμεων και η επιβολή της εξουσίας μας, αλλά η διατήρηση της ανοιχτής διόδου επικοινωνίας προκειμένου να είμαστε σε θέση να τους καθοδηγήσουμε στην πορεία τους προς την ωριμότητα και την υπευθυνοποίηση. Έτσι, είναι αυτονόητο ότι οι τιμωρίες δεν λειτουργούν, ούτε συμβάλλουν στην θετική τροποποίηση μιας συμπεριφοράς. Οι τιμωρίες αντίθετα συμβάλλουν στην παρεμπόδιση και πιθανό στη διακοπή της ανοιχτής επικοινωνίας με τον/την έφηβο. Οι τιμωρίες κατά κανόνα προκαλούν το θυμό και την αντιδραστική συμπεριφορά των εφήβων. Και αν εμπλακείτε σε ένα φαύλο κύκλο αναμέτρησης δυνάμεων, είναι πολύ πιθανό σύντομα να χάσετε την πρόσβαση στην συναισθηματική και κοινωνική  ζωή του παιδιού σας. Αν χάσετε την πρόσβαση στη ζωή του παιδιού σας, το παιδί σας θα μείνει ασύνδετο και θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει χωρίς υποστήριξη και καθοδήγηση τις προκλήσεις της εφηβείας. Γι’ αυτό και λέω όχι στην τιμωρία και ναι στην οριοθέτηση μέσω θετικών προσεγγίσεων. Με άλλα λόγια, τιμωρώντας αποδυναμώνουμε τον /την έφηβο. Του μεταφέρουμε το μήνυμα ότι είναι ανεπαρκής, ότι δεν εμπιστευόμαστε την κρίση και τις επιλογές του. Το ζητούμενό μας ως γονείς είναι ακριβώς το αντίθετο. Να ενδυναμώσουμε δηλαδή τον/την έφηβο βοηθώντας τον να μάθει να χρησιμοποιεί την κριτική του ικανότητα ώστε να κερδίσει σταδιακά και με ασφαλείς τρόπους την αυτονομία του.

Η κόρη σας βρίσκεται στην ηλικία που θέλει να εξερευνήσει τον κόσμο μόνη της και να απομακρυνθεί από τους ενήλικες. Θέλει να δοκιμάσει εμπειρίες, να πειραματιστεί, να μοιραστεί τα ενδιαφέροντα, τα συναισθήματα και τις ανησυχίες της με άτομα της ηλικίας της.  Αυτή η τάση για αυτονομία και για διαμόρφωση ενός κόσμου ανεξάρτητου από αυτόν των ενηλίκων, καθώς και η αναζήτηση καινοτομίας είναι φυσιολογικές αναπτυξιακές διαστάσεις της εφηβείας. Ως γονείς οφείλουμε να παρέχουμε στους εφήβους συναισθηματικό κλίμα αποδοχής και ασφάλειας, ώστε να απευθύνονται σε μας όποτε χρειάζονται καθοδήγηση και υποστήριξη. Μόνο με τέτοιες συνθήκες θα μπορέσει ο έφηβος αλλά και το οικογενειακό σύστημα να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ανεξαρτησία και στην προστασία και οριοθέτηση που έχουν ανάγκη οι έφηβοι.

Ας δούμε λοιπόν μαζί τι έχει συμβεί στη σχέση σας με την κόρη σας. Φαίνεται ότι πρόσφατα η κόρη σας ξεκίνησε να διεκδικεί μεγαλύτερη αυτονομία και αυτό είναι κάτι που ακόμα δεν έχετε κατορθώσει να διαχειριστείτε. Πώς ήταν μέχρι πρόσφατα η σχέση με την κόρη σας και η οικογενειακή σας ζωή; Βασίζεστε σαν οικογένεια σε θετικά πρότυπα επικοινωνίας; Πώς πήγαν σε προηγούμενες φάσεις οι απόπειρες για οριοθέτηση της κόρης σας; Εκτιμάτε ότι υπήρχε δυσκολία στην οριοθέτηση από μικρότερες ηλικίες; Ή μήπως η δυσκολία προέκυψε με το πέρασμα στην εφηβεία; Μήπως η οικογένεια δεν μπορεί να προσαρμοστεί στις αλλαγές αυτής της φάσης ζωής; Πώς αισθάνεστε για το γεγονός ότι η κόρη σας επιδιώκει μεγαλύτερη ανεξαρτησία; Τι ακριβώς διεκδικεί και πώς αντιμετωπίσατε ως τώρα τις διεκδικήσεις της; Λέτε ότι βγαίνει κάθε μέρα. Πού και με ποιους πηγαίνει;  Έχετε λόγους να ανησυχείτε για το παιδί σας; Έχει εκθέσει τον εαυτό της σε κίνδυνο; Γνωρίζετε τις παρέες της; Γνωρίζετε τα ενδιαφέροντα μέσα στις παρέες της; Έχετε κατανοήσει τι ακριβώς κάνει η κόρη σας αυτή την περίοδο; Δεν σας λαμβάνει υπόψη της από αντιδραστικότητα; Ή μήπως δεν έχετε κατορθώσει ακόμα να προσαρμόσετε τη σχέση σας στις απαιτήσεις αυτής της φάσης ζωής; Μήπως δεν έχετε δηλαδή αλλάξει την οριοθέτηση με τρόπους που να ανταποκρίνονται στην ηλικία της κόρης σας και στο κοινωνικό της άνοιγμα προς τους συνομηλίκους;

Έχετε επιχειρήσει να συζητήσετε μαζί της; Είναι η επικοινωνία σας τέτοια που να σας επιτρέπει την πρόσβαση στη ζωή της κόρης σας; Τι σας έχει πει και πώς έχετε αντιδράσει; Έχετε επιχειρήσει να κατανοήσετε τις ανάγκες και τις επιθυμίες της;

Το πιο σημαντικό βήμα είναι η αποκατάσταση της μεταξύ σας επικοινωνίας. Πρέπει να δημιουργήσετε τέτοιες συνθήκες που να φέρνουν κοντά σας την κόρη σας με εμπιστοσύνη και διάθεση να λάβει υπόψη της την απόπειρά σας για καθοδήγηση. Μόνο αφού αποκαταστήσετε τη δίοδο της μεταξύ σας επικοινωνίας, θα μπορέσετε να κάνετε απόπειρα για οριοθέτηση. Είναι αυτονόητο ότι αν η κόρη σας δεν σας αισθάνεται ως σύμμαχο, αν νιώθει θυμωμένη και αδικημένη, τότε θα αντιδράσει σε οποιαδήποτε απόπειρα για οριοθέτηση. Συζητήστε με την κόρη σας με ανοιχτή διάθεση να κατανοήσετε τις ανάγκες της. Ακούστε τι έχει να σας πει. Δοκιμάστε να προσαρμόσετε τα όρια στις ανάγκες της κόρης σας μέσα από συνεννόηση για σταδιακή αυτονόμηση. Διαπραγματευτείτε τα όρια και θέστε όρους που να μπορεί να σεβαστεί. Έτσι μόνο θα αποφύγετε το κλείσιμο του παιδιού σας. Αν κλείσει τη δίοδο επικοινωνίας, το πιθανότερο είναι να συνεχίσει να σας λέει ψέματα και να δημιουργεί τις συνθήκες ανεξαρτησίας που πιστεύει ότι έχει ανάγκη πίσω από την πλάτη σας. Με όλα αυτά δεν εννοώ φυσικά να προσαρμοστείτε σε χειρισμούς του παιδιού σας προκειμένου να μην σας λέει ψέματα. Είναι αυτονόητο ότι η κόρη σας είναι ακόμα σε ηλικία που χρειάζεται καθοδήγηση και οριοθέτηση. Είναι όμως επίσης σε ηλικία που η οριοθέτηση  πρέπει να έχει ως στόχο την σταδιακή αυτονόμηση της κόρης σας με ηλικιακά κατάλληλους τρόπους. Σκεφτείτε λοιπόν τι μπορείτε και τι δεν μπορείτε να επιτρέψετε έχοντας ως ζητούμενο την ασφάλεια αλλά και την κατάκτηση δεξιοτήτων που χρειάζεται η κόρη σας ώστε να ωριμάσει συναισθηματικά και κοινωνικά.

Αν βλέπετε ότι δεν μπορείτε να προσεγγίσετε την κόρη σας, αν η απόπειρά σας για επικοινωνία δεν έχει αποτέλεσμα, τότε απευθυνθείτε άμεσα στον ειδικό. Ο ψυχολόγος θα σας βοηθήσει να αποκαταστήσετε την μεταξύ σας επικοινωνία προκειμένου να μπορέσετε να οριοθετήσετε την κόρη σας. Επίσης, χρειάζεστε την βοήθεια του ειδικού στην περίπτωση που δικά σας συναισθήματα σας εμποδίζουν να αναγνωρίσετε τις ανάγκες του παιδιού σας στην παρούσα φάση. Είναι πιθανό να χρειάζεται να διερευνήσετε τις απόψεις σας για το βαθμό αυτονομίας στην εφηβεία σε συνδυασμό με τα άγχη και τις ανασφάλειές σας για αυτή τη νέα φάση ζωής. Τέλος, είναι αυτονόητο ότι πρέπει να αναζητήσετε βοήθεια αν η κόρη σας έχει εμπλακεί σε συμπεριφορές που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλειά της.

Διαβάστε επίσης:

Η κόρη μου εκδηλώνει απίστευτη αχαριστία, αλαζονεία και απληστία

Βασιλική Σταμάτη

Η κόρη μου στρεσάρεται διότι μία φίλη της έχει καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο από εκείνη

Ηλιάννα Πεσσάρη

Ο 19χρονος γιος μου έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση και πολλά νεύρα!

efiveia.gr

Πώς μπορώ να τονώσω την αυτοπεποίθηση της κόρης μου;

Ηλιάννα Πεσσάρη

Νιώθω ότι η κόρη μου απομακρύνεται από τον πατέρα της…

efiveia.gr

Η έφηβη κόρη μου έχει σχέση με μεγαλύτερο…

efiveia.gr

Αφήστε σχόλιο

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com