efiveia.gr
Φιλία, Σεξ & Σεξουαλικότητα

Πραγματικές και μη πραγματικές φιλίες: Πώς θα βοηθήσουμε τον έφηβο να τις διαχωρίζει; (Μέρος 1) – «Δείξε μου τον φίλο σου, να σου πω ποιος είσαι»

Πραγματικές και μη πραγματικές φιλίες: Πώς θα βοηθήσουμε τον έφηβο να τις διαχωρίζει; (Μέρος 1) - «Δείξε μου τον φίλο σου, να σου πω ποιος είσαι»

Γράφει στο efiveia.gr η Δρ. Αναπτυξιακής Ψυχολογίας – Ψυχοθεραπεύτρια Ευφροσύνη Αλεβίζου

Μήπως βλέπετε ότι το παιδί σας εμπλέκεται σε φιλίες που δεν σας κάνουν καλή αίσθηση;

Μήπως από τα λεγόμενα και τις εκδηλώσεις στη συμπεριφορά του παιδιού σας διαισθάνεστε ότι κάτι δεν πάει καλά με αυτές τις φιλίες; Μήπως αντιλαμβάνεστε ότι οι φίλοι του/της εφήβου δεν ασκούν θετική επιρροή στον συναισθηματικό και κοινωνικό του κόσμο; Μήπως βλέπετε ένα είδος εξάρτησης από τους φίλους που κρίνετε ότι δεσμεύει τον/την έφηβο με μη υγιείς τρόπους; Μήπως παρατηρείτε τις επιδράσεις των φίλων σε συμπεριφορές του παιδιού σας που εκφράζουν έναν κόσμο αξιών ο οποίος δεν ανταποκρίνεται σε αυτόν της οικογένειάς σας; Μήπως δηλαδή με άλλα λόγια βλέπετε το παιδί σας να κουτσομπολεύει, να κρίνει αρνητικά τους άλλους, να προσπαθεί να προβάλλει τον εαυτό του με υπερβολικούς και ψεύτικους τρόπους, να λέει ψέματα προκειμένου να γίνεται αρεστό, να συμβιβάζεται προκειμένου να μην το αποκλείσουν από την παρέα, να υιοθετεί αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές προκειμένου να ταιριάζει με την παρέα, να φέρεται εγωιστικά χωρίς να λαμβάνει υπόψη του τις ανάγκες των άλλων;

Όπως αντιλαμβάνεστε, αυτού του είδους οι συμπεριφορές υποκρύπτουν και ένα συγκεκριμένο σύνολο αντιλήψεων για τις σχέσεις. Για το τι δηλαδή σημαίνει φιλία και στενός συναισθηματικός δεσμός και τι είδους χαρακτηριστικά επιτρέπεται και χρειάζεται να εκφράζονται μέσα σε αυτές τις σχέσεις.

Μήπως λοιπόν όλες αυτές οι συμπεριφορές στις οποίες αναφέρθηκα και οι αντιλήψεις που υποκρύπτουν είναι στοιχεία αποδεκτά και αναμενόμενα στον κύκλο της παρέας του παιδιού σας; Αν απαντάτε θετικά στα παραπάνω ερωτήματα, τότε πρέπει άμεσα να βοηθήσετε το παιδί σας να διερευνήσει, να εντοπίσει και να αναγνωρίσει τα χαρακτηριστικά των κοντινών του σχέσεων και να διαμορφώσει τις επιλογές του μέσα από επίγνωση.

Σας υπενθυμίζω ότι δεν ωφελεί φυσικά να κατηγορήσετε τους φίλους του/της εφήβου. Δεν ωφελεί να κάνετε κριτική και να δείξετε την αποδοκιμασία σας με τρόπους που θα κάνουν τον/την έφηβο να νιώσει άσχημα για τον εαυτό του, την κριτική του ικανότητα και τις επιλογές του. Το πιθανότερο είναι μάλιστα η κριτική και η αποδοκιμασία να έχουν τα αντίθετα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Αν πιέσετε τον/την έφηβο να αλλάξει, το πιθανότερο είναι να ανταποκριθεί με θυμό και αντιδραστικότητα και να επιμείνει πεισματικά στην διατήρηση των επιλογών που δείχνουν ότι μπορεί να χρησιμοποιεί και να εκφράζει την κρίση του με τρόπους που τον/την διαφοροποιούν από τον κόσμο και τις προσδοκίες των γονέων.

Τι μπορείτε να κάνετε; Θα σας πρότεινα να εστιάσετε μαζί με το παιδί σας στην ανίχνευση των αντιλήψεων που σχηματοποιούνται στις εκδηλώσεις του κοινωνικού περίγυρου του εφήβου. Με απλά λόγια, αφήστε αρχικά τις συμπεριφορές στην άκρη. Αν κατορθώσει με την βοήθειά σας ο/η έφηβος να εντοπίσει τα σχήματα που κρύβονται πίσω από τις συμπεριφορές που υιοθετεί ο κύκλος των φίλων του, τότε είναι πιθανό να οδηγηθεί σε άλλες επιλογές μέσα από επίγνωση του κόσμου αξιών που εκφράζεται και αυτού που επιθυμεί ο ίδιος να υιοθετήσει και να εκφράσει.

Ταυτόχρονα με αυτό το βήμα σας προτείνω να διερευνήσετε μαζί με τον/την έφηβο το ζήτημα της προσωπικής αξίας. Συζητήστε χωρίς να προσπαθείτε να αποδείξετε το σωστό ή να περάσετε το μήνυμα ότι έχετε δίκιο. Αφήστε τον/την έφηβο να ακούσει το μήνυμα και όχι την ανάγκη για επιβολή της εξουσίας του ενήλικα. Το μήνυμα λοιπόν είναι ότι με κάποιον τρόπο συγκεκριμένο μπαίνουμε στις σχέσεις όταν αισθανόμαστε επαρκείς. Όταν αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας ως ένα πρόσωπο που αξίζει τον σεβασμό και την φροντίδα των άλλων επειδή είναι αυτός που είναι. Και φυσικά με άλλον τρόπο μπαίνουμε στις σχέσεις όταν αισθανόμαστε ανεπαρκείς, όταν το αίσθημα για την προσωπική μας αξία εξαρτάται από την κρίση και την αποδοχή των άλλων, όταν νιώθουμε ότι χρειάζεται να ανταποκριθούμε στις επιθυμίες και τις προσδοκίες των άλλων προκειμένου να αισθανθούμε επαρκείς και να αντλήσουμε αίσθημα αποδοχής για τον ίδιο τον εαυτό μας.

Εισπράττει ο έφηβος αποδοχή άνευ όρων μέσα από την οικογένεια και τη σχέση του με τους γονείς του; Αν ναι, τότε θα μπορέσει να μεταφέρει αυτό το πρότυπο και εκτός της οικογένειας γιατί μέσα από αυτό το πρότυπο έχει μάθει να αισθάνεται επαρκής για τον εαυτό του. Αν όχι, τότε θα πρέπει  να επικεντρώσετε πρώτα στο πρότυπο των σχέσεων που εξαρτούν την αξία του παιδιού σας από τι κάνει και τι επιτυγχάνει, από το πώς ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που θέτετε για τη ζωή του στο παρόν και στο μέλλον. Μόνο αν ο έφηβος επιβεβαιώσει την άνευ όρων αποδοχή για τον εαυτό του μέσα στην οικογένεια, θα μπορέσει να μεταφέρει αυτό το σχήμα και στους τρόπους με τους οποίους σχετίζεται εκτός της οικογένειας.

Ρωτήστε τον/την έφηβο τι του αρέσει στις φιλίες του, τι απολαμβάνει και τι αισθάνεται ότι «κερδίζει» συναισθηματικά από τις φιλικές σχέσεις που έχει δημιουργήσει. Συζητήστε και ρωτήστε με προσοχή και διακριτικότητα. Αν ρωτάτε με επικριτική διάθεση, αν δηλαδή ρωτάτε με στόχο να απορρίψετε την απάντηση, τότε δεν ακούτε αυτό που έχει να σας πει ο έφηβος, γιατί στο υπόβαθρο της συζήτησης και των ερωτήσεων βρίσκεται ο ήχος των δικών σας απαντήσεων. Αυτός ο τρόπος επικοινωνίας και συζήτησης είναι κάτι που οι έφηβοι εκλαμβάνουν είτε ως «κήρυγμα», είτε ως απόπειρα για χειραγώγηση και επιβολή, είτε ως απόπειρα για υποτίμησή τους.

Πώς να ρωτήσετε λοιπόν; Να ρωτήσετε ξεχνώντας προς το παρόν τις απαντήσεις που εσείς οι ίδιοι έχετε στο μυαλό σας. Να ρωτήσετε με ειλικρινή περιέργεια. Αλλιώς ρωτώ όταν ρωτώ για να μάθω, για να μπω στον κόσμο του άλλου και να τον κατανοήσω μέσα από τη δική του οπτική και αλλιώς ρωτώ όταν ρωτώ με στόχο να αποδείξω την δική μου οπτική ως την μοναδική σωστή. Αφού λοιπόν και μόνο αφού δημιουργήσετε συνθήκες ανοιχτής επικοινωνίας όπου ο/η έφηβος αισθάνεται ασφαλής, τότε μόνο θα μπορέσετε να τον βοηθήσετε να διερευνήσει τις σχέσεις του σε βάθος.

Διαβάστε επίσης:

Εφηβεία και σεξ

efiveia.gr

Οι φίλοι στην εφηβεία. Γιατί είναι τόσο σημαντικοί;

Βασιλική Τσούτσου

Πότε πρέπει να μιλήσω στο παιδί μου για το σεξ; Τι μας συμβουλεύουν οι παιδοψυχολόγοι

Γιάννης Ξηντάρας

Η φιλία στην εφηβεία

efiveia.gr

Πότε και πώς να παρέμβω στη ρομαντική σχέση του/της εφήβου/-ης;

Βέρα Αδαμοπούλου

Έρωτας στην εφηβεία

efiveia.gr

Αφήστε σχόλιο

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com