- Εφηβεία, προβλήματα συμπεριφοράς και έντονη επιθετικότητα. Oδηγός επιβίωσης για την οικογένεια - 4 Φεβρουαρίου 2026
- Προειδοποιητικά σημάδια του εφήβου και χρήση αλκοόλ στην εφηβεία. Οδηγός Πρόληψης ψυχοδραστικών ουσιών στην οικογένεια - 29 Ιανουαρίου 2026
- H Βιολογία του στρες στην εφηβεία. Μια πιο προσεκτική ματιά στην αντίδραση του εγκεφάλου στο στρες - 30 Δεκεμβρίου 2025
Γράφει στο efiveia.gr η Ψυχολόγος – Κοινωνικός Επιστήμονας Αγγελική Χατζημανώλη
Ο έφηβός με προβλήματα συμπεριφοράς και έντονη επιθετικότητα αποτελεί συνήθως το σύμπτωμα μιας ευρύτερης δυσλειτουργικής οικογενειακής οργάνωσης. Τα παιδιά και οι έφηβοι μέσα από δυσκολίες είναι σα να προσκαλούν τους γονείς τους να βρουν ξανά τον ρόλο τους στα πλαίσια της οικογένειας. Κυρίως οι έφηβοι τείνουν να μη συνεργάζονται με αποδυναμωμένους γονείς. Χρειάζεται να τοποθετηθούν οι γονείς στο επίκεντρο. Οι γονείς είναι το ίδιο το όριο και δεν βάζουν απλώς το όριο. Στόχος είναι η ενίσχυση του κύρους των γονέων μέσα στη σχέση τους με τους εφήβους με τη γονική- φυσική παρουσία τους στο χώρο, τη συστημική κοινωνική παρουσία κατά την οποία οι γονείς συνδέονται και υποστηρίζονται από φίλους και κοινωνικές επαφές γενικότερα και τέλος από τη συναισθηματική παρουσία γονιού- εφήβου.
Ο προσανατολισμός των γονέων χρειάζεται να είναι εστιασμένος στις εξειδικευμένες ανάγκες του εφήβου και όχι στις ελλείψεις του και στις δικές τους ελλείψεις ως γονείς. Ο εκάστοτε γονιός χρειάζεται να γνωρίζει ότι ρυθμοί των παιδιών είναι διαφορετικοί καθώς και η ενεργητικότητα τους. Άλλοι προσαρμόζονται πιο εύκολα και άλλοι έφηβοι πιο δύσκολα και με πολύ μεγάλη προσπάθεια από την οικογένεια. Επίσης, οι έφηβοι διαφέρουν ως προς την ένταση της αντίδρασης και έχουν διαφορετικό κατώφλι ερεθισμών. Άλλοι έφηβοι αντιδρούν με δυσφορία, επιθετικότητά και άλλοι με σύγχυσή και φόβο.
Τι πρέπει να κάνουμε σε περιστατικό επιθετικής συμπεριφοράς του εφήβου:
Χρειάζεται να οριστεί ότι η επιθετικότητα αναφέρεται σε ενέργειες που αποσκοπούν να προκαλέσουν πόνο, τραύμα, ζημιά και άγχος στην οικογένεια του εφήβου.
- Διατήρησε την ψυχραιμία σου. Μην απαντάς στον θυμό με θυμό. Οι έντονες αντιδράσεις θα εντείνουν την ένταση και την απόσταση μεταξύ σας.
- Ο ρόλος σου είναι κατευναστικός και μόνο. Μην φωνάζεις για να σε ακούσει και μην κάνεις έντονες κινήσεις με τα χέρια σου.
- Απομάκρυνε τον έφηβο σε ένα δωμάτιο μόνο του, χωρίς να υπάρχου τα αδέρφια (αν υπάρχουν στο χώρο).
- Άκουσε προσεκτικά τι έχει να σου πει. Αφήσε τον έφηβο να εκφραστεί χωρίς διακοπές, με κατανόηση.
- Έπειτα κάνε ερωτήσεις για να κατανοήσεις την κατάσταση και επανάλαβε τα λόγια του για να του δείξεις ότι τον ακούς προσεκτικά.
- Ρωτήσε τον: Τι σε έκανε να αισθανθείς έτσι; Προσπάθησε να τον κάνεις να μιλήσει για όσα νιώθει εκείνη τη στιγμή.
- Αν ο θυμός του οδηγεί σε ανάρμοστες συμπεριφορές, όπως φωνές, επιθέσεις ή καταστροφή αντικειμένων, είναι σημαντικό να βάλεις όρια με σταθερότητα αλλά και σεβασμό.
- Σε περίπτωση που κρατάει αιχμηρό αντικείμενο είναι προτεραιότητα να το απομακρύνουμε από το χέρι του εφήβου και μετά να προχωρήσουμε σε οποιοδήποτε βήμα από τα παραπάνω.
- Τέλος όταν έχει ηρεμήσει χρειάζεται να γίνει συζήτηση για το πως συνεργάζεστε μέσα στο σπίτι ποια είναι τα όρια και οι κανόνες του συστήματος της οικογένειας.
Ο έφηβος αναμφισβήτητα περνά πολλές και έντονες αλλαγές, τόσο σωματικές όσο και ψυχικές. Ο έφηβος συνήθως απαντάει με απόσταση και τότε είναι που ο γονιός νιώθει περισσότερο αβοήθητος. Είναι σημαντικό να δείξουμε κατανόηση για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Ο έφηβος έχει ανάγκη από ασφάλεια, παρουσία και υποστήριξη στις μεταβάσεις του. Μην ξεχνάμε ως γονείς ότι υπάρχουν συναισθηματικά αιτήματα που υποβόσκουν στις επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις.