efiveia.gr
Συναισθηματική υγεία

Μιλώντας με τους εφήβους για τη συναίνεση: βήματα προς την υγιή σύνδεση

Γράφει στο efiveia.gr η Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια Βασιλική Σταμάτη

Η περίοδος της εφηβείας είναι μία περίοδος γεμάτη καινούρια συναισθήματα για τους εφήβους ή και εκ νέου επεξεργασίας γνώριμων συναισθημάτων που στο παρελθόν υπήρχαν αλλά δεν μπορούσαν να τα κατανοήσουν στον ίδιο βαθμό. Mεγάλη αλλαγή έρχεται στον τομέα της ερωτικής σύνδεσης με τους άλλους, αφού σταδιακά αρχίζουν να εξερευνούν και να αντιλαμβάνονται τη φύση των ρομαντικών σχέσεων. Παρά το γεγονός ότι ως ενήλικες έχουμε έντονες αναμνήσεις από τις πρώτες μας εμπειρίες, συχνά ξεχνάμε τη σημασία που έχουν για τα έφηβα παιδιά. Ακόμα, πολλές φορές μας είναι δύσκολο να μιλήσουμε με τα παιδιά μας για μία απόλυτα φυσιολογική πλευρά της ανάπτυξης τους. Οι εκφάνσεις της σεξουαλικής ωρίμανσης των εφήβων και της ανακάλυψης των ερωτικών σχέσεων είναι πολλές, θα εστιάσουμε όμως σε αυτό το σύντομο άρθρο σε μία συγκεκριμένη πτυχή που έχει ιδιαίτερη σημασία για την προστασία τους και την οικοδόμηση θετικής εικόνας.

Η έννοια κλειδί για την υγιή σύνδεση των εφήβων και την ανάπτυξη της ταυτότητας τους στο επίπεδο της ερωτικής πλέον σύνδεσης είναι αυτή της συναίνεσης. Να διευκρινίσω εδώ ότι επιλέγω τον όρο ερωτική σύνδεση ο οποίος συμπεριλαμβάνει την σχέση ανάμεσα σε δύο άτομα που όχι μόνο επιθυμούν την σωματική εγγύτητα και τρέφουν σεξουαλικό ενδιαφέρον το ένα για το άλλο, αλλά επιθυμούν και την προσοχή του άλλου και την συναισθηματική σύνδεση. Είναι επομένως αρκετά σημαντικό να δούμε πως το παιδί θα αντιληφθεί τα προσωπικά του όρια και τον ατομικό του χώρο σε αυτή τη διαδικασία, αλλά και τα προσωπικά όρια και τον ατομικό χώρο του άλλου. Προσωπικά όρια είναι το τι επιτρέπουν σε έναν άλλο έξω από τα ίδια να κάνει όταν τους είναι δυσάρεστο και αν καταφέρνουν να εκφράσουν αυτή τη δυσαρέσκεια, και προσωπικός χώρος η σωματική απόσταση ή εγγύτητα από ένα άλλο πρόσωπο με την οποία νιώθουν άνετα.

Αντίστοιχα, είναι εξίσου σημαντικό να αντιλαμβάνεται το που θέτει τα προσωπικά όρια ένα άλλο πρόσωπο και πότε με τη συμπεριφορά του δεν τα σέβεται ή τα ξεπερνά, ενώ ακόμα σημαντικότερο πότε παραβιάζει τον προσωπικό χώρο του άλλου. Ένα απλό παράδειγμα μίας τέτοια συμπεριφοράς ήδη από τη μικρή ηλικία των παιδιών, είναι όταν ένα παιδί φέρεται επιθετικά σε ένα άλλο, συχνά ορμώμενοι από την ανησυχία μας έχουμε ήδη βγάλει τα συμπεράσματα μας για το τι συμβαίνει και δεν δίνουμε στα παιδιά την ευκαιρία τόσο να μας εξηγήσουν τη στάση τους αλλά και να καταλάβουν την ευθύνη της συμπεριφοράς τους. Πόσοι από μας αλήθεια ρωτάμε σε μία τέτοια περίπτωση αν το άλλο παιδί έχει συμφωνήσει σε αυτή τη συμπεριφορά, δίνοντας έμφαση στην ευθύνη και των δύο να εκφράσουν τι επιθυμούν και τι όχι; Παραδόξως μπορεί να εκπλαγούμε αν κάνουμε μία τέτοια ερώτηση αφού πολύ συχνά μπορεί να ακούσουμε πως έχουν συμφωνήσει γιατί αυτό είναι το παιχνίδι τους. Αυτή η ερώτηση ωστόσο είναι ιδιαίτερα σημαντική όχι γιατί θα κρίνει ποιος είχε δίκιο ή άδικο, αλλά γιατί θα κάνει τα παιδιά να πάρουν το μήνυμα και οι δύο ότι έχουν επιλογή και να έχουν περισσότερη επίγνωση για τη συμπεριφορά αλλά και τα συναισθήματα τους και επομένως και να αλλάξουν στάση. Αυτή η σταδιακή οικοδόμηση της επίγνωσης στην περίοδο της εφηβείας παίρνει άλλες διαστάσεις με αφορμή την ωρίμανση του σώματος του και την ανάπτυξη της σεξουαλικής του ταυτότητας.

Ένας έφηβος ή μία έφηβη έχει ήδη εσωτερικεύει κάποιους κανόνες συμπεριφοράς και έχει αναπτύξει ήδη αντιδράσεις στις προσδοκίες των άλλων ανάλογα με την περίσταση. Αυτές οι αντιδράσεις είναι συχνά απόρροια του πως οι “μεγάλοι” περίμεναν από αυτό να φερθεί σε σχέση με την εγγύτητα και τον προσωπικό του χώρο. Για παράδειγμα, όλοι έχουμε παρατηρήσει με αφορμή διάφορες κοινωνικές υποχρεώσεις έναν γονιό να προστάζει το παιδί του να φιλήσει ή να αγκαλιάσει κάποιον ακόμα και αν δυσανασχετεί το ίδιο. Σε αυτή την περίπτωση το μήνυμα που πήρε το παιδί είναι πως ακόμα και αν το σώμα του δεν έχει τη διάθεση να αγκαλιάσει ή να φιλήσει οι άλλοι περιμένουν από αυτό να το κάνει. Αυτό μπορεί να δώσει στο παιδί το μήνυμα ότι πολλές φορές το σώμα μου κάνει λάθος και να το οδηγήσει σε σύγχυση. Εκπαιδεύοντας το παιδί μας να ακούει το σώμα του, του δείχνουμε το δρόμο ώστε να σέβεται τις ανάγκες και τις επιθυμίες του. Με αυτό τον τρόπο θα μπορεί να βάλει τα όρια του σε σχέση με τη συμπεριφορά των άλλων αλλά και όρια στον εαυτό του σε σχέση με τη δική του συμπεριφορά σε σχέση με τις ανάγκες των άλλων και τα όρια που θέτουν. Έτσι, βοηθάμε τον έφηβο ή την έφηβη να έχει εμπιστοσύνη στα συναισθήματα αλλά και στο σώμα του και να διαμορφώνει με αυτόν τον τρόπο τα προσωπικά του όρια, που θα του επιτρέψουν να προστατεύσει τον εαυτό του και να ζητήσει όταν θα αισθανθεί ότι αυτά παραβιάζονται με οποιονδήποτε τρόπο.

Διαβάστε επίσης:

Το άγχος στην εφηβεία

efiveia.gr

Χαμηλή αυτοεκτίμηση στον έφηβο. Ποιους τομείς χρειάζεται να προσέξουμε;

Σταυρούλα Γεωργακοπούλου

Τα κυριότερα συναισθήματα των εφήβων

Μαρία Σκαμπαρδώνη

Καλοκαίρι – Πώς επιδεινώνει τα συμπτώματα εφήβων με κατάθλιψη και τι να κάνουμε

Σταυρούλα Γεωργακοπούλου

Αποτυχία στις εξετάσεις. Πώς αντιμετωπίζεται;

Μαρία Σκαμπαρδώνη

Πως να βοηθήσω το παιδί μου να ξεπεράσει την απώλεια/θάνατο;

efiveia.gr

Αφήστε σχόλιο

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com