Κρίσεις πανικού σε παιδιά και εφήβους

kriseis-panikou-se-paidia-kai-efivousΓράφει ο Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος Γιάννης Τσουματίδης

Οι εποχές αλλάζουν, τα βιώματα και οι συνήθειες μας διαφέρουν αρκετά από αυτά των προηγούμενων δεκαετιών και οι πιεστικοί παράγοντες γύρω μας γίνονται ολοένα και πιο απειλητικοί για την ψυχική μας υγεία. Το αποτέλεσμα της δυσκολίας διαχείρισης των δυσκολιών της ζωής μας είτε οικονομικών είτε συναισθηματικών είτε δυσκολιών σχέσεων είναι το σώμα μας να εμφανίζει σημάδια ότι κάτι δε πάει καλά με μας και στο τρόπο που διαχειριζόμαστε τον εαυτό μας και τα συναισθήματά μας. Οι κρίσεις πανικού είναι ίσως το πιο συχνό φαινόμενο και ο πιο συχνός λόγος επίσκεψης στις μέρες μας σε ένα ψυχολόγο. Δεν έχουμε όμως μόνο εμείς οι ενήλικες το «προνόμιο» να βιώνουμε δυσκολίες στην καθημερινότητά μας.

Στη σύγχρονη εποχή και τα παιδιά και οι έφηβοι με την πληθώρα των ερεθισμάτων γύρω τους αλλά και την ταχύτητα που καλούνται να τα διαχειριστούν σε ένα περιβάλλον γεμάτο ανταγωνισμό και επίκριση είναι πολύ ευάλωτα στην εμφάνιση κρίσεων πανικού.
Πώς όμως εμφανίζονται τα συμπτώματα των κρίσεων πανικού στα παιδιά; Αλήθεια διαφέρουν από αυτά των ενηλίκων;

Τα πιο κοινά συμπτώματα μιας κρίσης πανικού σε ένα παιδί ή έφηβο είναι

  1. Έντονος φόβος τον οποίο δε μπορεί να διαχειριστεί ότι κάτι κακό θα συμβεί
  2. Ταχυκαρδία και αίσθηση ότι η καρδιά του θα σπάσει
  3. Δύσπνοια
  4. Ζαλάδες
  5. Μυρμήγκιασμα στα άκρα
  6. Φόβος λιποθυμίας ή ακόμα και θανάτου

Ποιοι όμως είναι οι κυριότεροι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν ένα παιδί ή ένα έφηβο σε μια κρίση πανικού; Οι κυριότεροι παράγοντες θεωρούνται οι ακόλουθοι:

  1. Ιδιοσυγκρασιακοί παράγοντες. Δηλαδή αυτό που συμπυκνωμένα ονομάζουμε ο χαρακτήρας του παιδιού. Τα παιδιά λοιπόν που είναι πιο εσωστρεφείς χαρακτήρες άρα χαρακτήρες που δεν εκφράζουν τα συναισθήματά τους εύκολα είναι πολύ πιο πιθανό να εμφανίσουν μια κρίση πανικού καθώς σωματοποιούν αρνητικά συναισθήματα μέσω των κρίσεων που εμφανίζουν.
  2.  Περιβαλλοντικοί παράγοντες. Πιο συγκεκριμένα αναφερόμαστε στο οικογενειακό, κοινωνικό και σχολικό περιβάλλον του παιδιού και κατά πόσο πιεστικό είναι αυτό για το παιδί. Πόσο απαιτητικό είναι για βαθμούς στο σχολείο, πόσο απαιτητικό είναι να ¨μοιάσει¨ με τους συμμαθητές και τα όσα αυτοί έχουν και πως μπορεί το παιδί να διαχειριστεί συγκρούσεις και απογοητεύσεις.
  3. Ψυχολογικοί παράγοντες. Όταν αναφερόμαστε σε ψυχολογικούς παράγοντες επικεντρωνόμαστε κυρίως στον τρόπο που το παιδί ή ο έφηβος διαχειρίζεται μια πιθανή πίεση ή αποτυχία και κυρίως τα αρνητικά συναισθήματα που πηγάζουν από αυτή. Η αυτοεκτίμηση εδώ παίζει πολύ σημαντικό ρόλο.

Μια μεμονωμένη κρίση πανικού ή ακόμα περισσότερο συχνά και επίμονα κρούσματα κρίσεων πανικού είναι πολύ πιθανόν να διαταράξουν τη ζωή του παιδιού ή του εφήβου σε όλους τους τομείς. Τη σχολική επίδοση, τον τρόπο που σχετίζονται με τους φίλους και τους συμμαθητές τους, τη διάθεσή τους αλλά κυρίως το πόσο ασφαλείς νιώθουν όταν είναι μόνοι τους. Έτσι είναι πολύ συχνές οι περιπτώσεις που παιδιά και έφηβοι προσκολλώνται έντονα στους γονείς τους, αρνούνται να παρακολουθήσουν σχολικές ή άλλες δραστηριότητες και έτσι απομονώνονται και ζουν μια φοβική ζωή.

Σε κάθε περίπτωση επειδή ζητούμενο είναι να μην εγκατασταθεί μια κρίση πανικού και να μην γίνει ένας μαθημένος τρόπος του παιδιού ή του εφήβου να διαχειρίζεται προβλήματα μέσω αυτής, οι γονείς θα πρέπει να απευθυνθούν αμέσως στον ειδικό για να αντιμετωπίσει συνεργατικά με το παιδί και του ίδιους αυτή την αγχώδη κατάσταση που ταλαιπωρεί το παιδί και κατ΄επέκταση ολόκληρη την οικογένεια.