Είμαι ένας ενηλικιωμένος έφηβος…

Γράφει στο efiveia.gr η MSc Κλινικής Ψυχολογίας-Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας-Ψυχοθεραπεύτρια Ρέα Δουμανά

Η εφηβεία αποτελεί το στάδιο μετάβασης προς την ενηλικίωση. Είναι η περίοδος εκείνη που σκιαγραφεί τη συμπεριφορά του εφήβου και τη διαπλάθει για να σχηματιστεί ολοκληρωτικά στην ενήλικο ζωή του. Λόγω των συνεχόμενων εναλλαγών στην κοινωνική και προσωπική ζωή, οι έφηβοι δέχονται συνεχώς ερεθίσματα τα οποία καλούνται να επεξεργασθούν, χωρίς όμως στην πραγματικότητα να είναι ουσιαστικά έτοιμοι να το κάνουν. Ο λόγος είναι διότι ανατομικά, ο προμετωπιαίος φλοιός, ο οποίος είναι το κέντρο κρίσης, επεξεργασίας γνωστικών πληροφοριών, κριτικής σκέψης, αναπτύσσεται έως και τα 25 έτη!!! Για το λόγο αυτό και το στάδιο από 18-25 έτη ονομάζεται νεαρή ενηλικίωση.

Για ποιο λόγο όμως οι προσδοκίες των γονέων και γενικότερα οι απαιτήσεις των ατόμων που περιβάλλουν τους εφήβους αυξάνονται ολοένα και περισσότερο? Η απάντηση είναι πολύπλευρη. Είτε γιατί οι γονείς λόγω των αυξημένων επαγγελματικών υποχρεώσεων βρίσκονται πολλές ώρες εκτός σπιτιού και θέλουν να πιστεύουν πως τα παιδιά τους είναι ικανά να ανταπεξέλθουν με «ωριμότητα» στις απαιτήσεις της καθημερινότητας, αφού τους παρέχουν όλα τα απαραίτητα «εργαλεία» για να περνάνε καλά (κινητό, pc, playstation, κλπ). Είτε διότι η ανάγκη για πρόωρη ωρίμανση συνοδεύεται από την πεποίθηση των γονέων ότι «πρέπει να μάθουν να προσαρμόζονται»! Αναρωτιέμαι ποιος από όλους εμάς που έχουμε το γονεϊκό ρόλο έχουμε απευθυνθεί ευθέως στο παιδί μας και το έχουμε ρωτήσει εάν μπορεί, εάν θέλει να αναλάβει ευθύνες….. άλλο ένα μεγάλο ερώτημα γεννιέται: «Πότε ένας παιδί-έφηβος είναι έτοιμος να αναλάβει τις x ευθύνες;». Ένας φαύλος κύκλος ερωτοαπαντήσεων, που η μία απάντηση πυροδοτεί άλλη ερώτηση και η ερώτηση άλλη απάντηση και ούτω κάθε εξής!

Οι έφηβοι όσο κι αν δέχονται ερεθίσματα και έχουν εξελιχθεί σε «μικρούς μεγάλους», γεγονός που είναι σημαντικόγια την ανάληψη των ευθυνών τους με βάση τις ανάγκες της καθημερινότητας, ωστόσο υπάρχει και η άλλη πλευρά του νομίσματος…. Όσο οι γονείς προσπαθούν να «γεμίσουν» την καθημερινότητα των παιδιών τους φορτώνοντάς τους με δραστηριότητες οι οποίες τα «απασχολούν», τόσο τα παιδιά μπαίνουν σε μία μηχανική ρουτίνα εκτέλεσης καθηκόντων, χωρίς να επεξεργάζονται την πληροφορία…. Απλά εκτελούν…. Οι γονείς παρέχουν όλον τον απαραίτητο εξοπλισμό για τη δήθεν ευχαρίστηση των παιδιών τους. Όμως ο ρόλος των γονέων έχει αντικατασταθεί από το google…. Κανείς δε γνωρίζει καλύτερα…., το playstation, το fortnight, το facebook και το instagram! Οι έφηβοι σήμερα αποτελούν μία τεράστια βιβλιοθήκη πληροφόρησης στην οποία είναι καταγεγραμμένες πληροφορίες σημαντικές και χρήσιμες, οι οποίες όμως δεν μπορούν αν υιοθετηθούν πάντα με τον σωστό τρόπο, λόγω της ηλικιακής ανωριμότητας, της έλλειψης εμπειριών. Επομένως έχουν την πληροφορία, δεν έχουν όμως την εμπειρία να τη διαχειρισθούν, με αποτέλεσμα να υποκύπτουν σε λανθασμένες κινήσεις επίλυσης των δυσκολιών τους ή διαχείρισης αυτών.

Ποιος έχει τελικά την ευθύνη για την «ενηλικίωση» της εφηβείας και τη σαρωτική αυξημένη ανάγκη για την «πρόωρη» ενηλικίωση τους; Προσφέρουμε άραγε  στα παιδιά μας αυτό που έχουν ανάγκη ή αυτό που θέλουν?