Ο καβγάς στην εφηβεία

o-kavgas-stin-efiveiaΓράφει στο efiveia.gr η Εκπαιδευτικός Ζίλδα Παναγιωτοπούλου

Ο καβγάς στην εφηβεία, θα λέγαμε ότι είναι ένα συχνό φαινόμενο. Είναι όμως μια φυσιολογική συμπεριφορά και αποτελεί ένδειξη ότι το παιδί σας μεγαλώνει και θέλει σιγά σιγά να ανεξαρτητοποιηθεί. Τώρα ο έφηβος εκφράζει την γνώμη του και αντιδρά, διαμορφώνει την προσωπικότητά του και εσείς οφείλετε να το βοηθήσετε.

Ας ορίσουμε την έννοια καβγάς. Με τον όρο αυτό εννοούμε ότι κάτι μας φέρνει σε δυσάρεστη θέση, κάτι δεν μας αρέσει ή και μας στεναχωρεί. Αυξάνει την ένταση και «τεντώνει» τα νεύρα. Έτσι προκαλείται η αντίδραση. Άλλοτε πιο ήπια και άλλοτε πιο έντονη, ο έφηβος που βρίσκεται σε συνεχείς και άμεσες αλλαγές τόσο στο σωματικό όσο και στο ψυχολογικό επίπεδο, βιώνει έντονα κάποιες καταστάσεις, η αδρεναλίνη το αυξάνεται, οι χτύποι της καρδιάς του αυξάνονται καθώς και η πίεση του. Αυτό προκαλεί θυμό που συνήθως συνεπάγεται Καβγά!

Η ένταση του θυμού ποικίλει από έναν απλό ερεθισμό μέχρι την οργή και την μανία.

Η κυρία Παναγιωτοπούλου επισημαίνει στο efiveia.gr ότι οι τρεις βασικές διαδικασίες του θυμού είναι: α) η Έκφραση, β) η Καταστολή και γ) η Ηρεμία.

Σε μια ανάλογη κατάσταση λοιπόν μας ενδιαφέρει ο έφηβος, το συναίσθημα του θυμού και πως μπορούμε να το εκτονώσουμε – αντιμετωπίσουμε. Έρευνες λένε ότι αν αφεθούμε στον θυμό, αυτό ίσως οδηγήσει σταδιακά σε περισσότερο θυμό και επιθετικότητα. Η διαχείριση του θυμού ωστόσο δεν είναι μια απλή και εύκολη διαδικασία. Γι αυτόν τον λόγο το καλύτερο που θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι να αντιμετωπίσουμε τον θυμό με ηρεμία ώστε να αποφύγουμε τον καβγά.

Όταν το παιδί σας νιώθει «εκνευρισμό» θα πρέπει να βρείτε την αιτία που το κάνει να νιώθει έτσι. Είναι σημαντικό να είστε έτοιμοι να το ακούσετε και είτε συμφωνείτε, είτε όχι, θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να περιορίσετε την δική σας αντίδραση και τον θυμό σας. Προσπαθήστε να μείνετε ψύχραιμοι και να αντιμετωπίσετε με ηρεμία την κατάσταση. Αν φωνάζετε, πιθανόν να αρχίσει να φωνάζει κι εκείνο. Αν αντιδράσετε πιο έντονα π.χ. ξύλο, το μαθαίνετε αυτόματα ότι θα πρέπει να λύνει κάπως έτσι τις διαφορές του.

Να Θυμάστε! Όσο πιο ήρεμοι και πιο διαλλακτικοί είστε, το παιδί παραδειγματίζεται από εσάς και έχει περισσότερες πιθανότητες να μάθει να λύνει τα προβλήματά του με ηρεμία και διάλογο.

Τώρα ας δούμε κάποιες πιθανές αιτίες που φέρνουν τον έφηβο σε αυτή την θέση.

  • Όταν νιώθει ότι τον καταπιέσουν αλλά δεν μπορεί να καταλάβει το γιατί – Εδώ μπαίνει ο διάλογος μεταξύ σας και η επεξήγηση των καταστάσεων.
  • Όταν κάτι απλά δεν του αρέσει και τον κάνει να δυσανασχετεί.
  • Όταν έχει πρόβλημα στο σχολείο – Προσπαθήστε να έχετε επαφή και επικοινωνία με το παιδί σας ώστε να σας εμπιστεύεται και να σας «ανοιχθεί»
  • Απογοήτευση – Δεν ξέρει πως να διαχειριστεί τα συναισθήματά του, με αποτέλεσμα να θυμώνει ή να κλείνεται στον εαυτό του.
  • Ψυχολογική πίεση – Μην πιέζετε την κατάσταση, δώστε του χρόνο να προετοιμαστεί ώστε να το προσεγγίσετε πιο εύκολα.
  • Ειρωνεία – Όταν κάποιος ειρωνεύεται το παιδί, «συνθλίβει» τα αισθήματά του. Καλύτερα να πείτε αυτό που θέλετε ευθέως, χωρίς ειρωνεία.

Οι παραπάνω λόγοι είναι ενδεικτικοί.

Τέλος, αν το παιδί σας έχει αλλάξει, είναι συχνά θυμωμένο και τσακώνετε τακτικά, ίσως να υπάρχουν λόγοι πιο σοβαροί, (όπως κατανάλωση αλκοόλ, ναρκωτικών ουσιών κ.λ.π.). Αν υποπτευτούμε κάτι από τα παραπάνω, καλύτερα θα ήταν να συμβουλευθούμε κάποιον ειδικό προτού έρθουμε σε προστριβή μαζί του, ώστε να αποφύγουμε ακόμη πιο δυσάρεστες καταστάσεις.