efiveia.gr
Οικογένεια

Οικογενειακή ζωή: Όχι στις συγκρούσεις ( ; )

Οικογενειακή ζωή: Όχι στις συγκρούσεις(;)

Γράφει στο efiveia.gr η Δρ. Αναπτυξιακής Ψυχολογίας – Ψυχοθεραπεύτρια Ευφροσύνη Αλεβίζου

Συγκρούσεις μεταξύ των γονέων: Ποιες είναι οι επιπτώσεις για τον έφηβο; Μήπως ως γονείς οφείλουμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον χωρίς συγκρούσεις; Υπάρχει οικογενειακή ζωή χωρίς συγκρούσεις; Υπάρχουν σχέσεις χωρίς συγκρούσεις; Υπάρχει περίπτωση να μην διαφωνήσουμε ποτέ με τους κοντινούς μας ανθρώπους; Η απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα είναι λίγο ως πολύ αυτονόητη: Οι συγκρούσεις είναι μία αναπόφευκτη διάσταση των οικείων σχέσεων. Και για την ακρίβεια, κάτω από  συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι συγκρούσεις μπορεί και να αποτελούν μια υγιή διάσταση των οικείων σχέσεων.

Σκεφτείτε το είδος της σχέσης που δεν επιτρέπει τη σύγκρουση. Σκεφτείτε μια σχέση δηλαδή που να χαρακτηρίζεται από καταναγκαστική συμφωνία και ομοφωνία για κάθε ζήτημα. Ακόμα και αν μια τέτοια σχέση είναι εφικτή, κοιτάζοντάς την από κοντά, θα δούμε ότι χαρακτηρίζεται από συσσωρευμένα συναισθήματα που δεν επιτρέπεται να εκφραστούν και ότι οι δυναμικές μεταξύ των μελών ισορροπούν σε μια ανοιχτή ή συγκαλυμμένη καταπίεση και άσκηση εξουσίας. Με άλλα λόγια, επειδή μεταξύ δύο διαφορετικών ανθρώπων δεν είναι δυνατή η πλήρης ομοφωνία, τι γίνεται με τις διαφωνίες που δεν εκφράζονται; Τι γίνονται τα συναισθήματα και οι απόψεις και οι πεποιθήσεις που κρύβονται κάτω από το χαλί της οικογενειακής ζωής; Τι είδους κλίμα δημιουργούν μέσα στην οικογένεια;

Ας μπούμε λοιπόν στη διαδικασία να σκεφτούμε το ζήτημα της σύγκρουσης ως ευκαιρία για έκφραση, διαπραγμάτευση και αλλαγή ισορροπιών. Αυτή η αλλαγή οπτικής συμβάλλει εν μέρει στην απενοχοποίηση μέσα από την αποδοχή του γεγονότος  ότι μπορεί κατά καιρούς να προκύπτουν συγκρούσεις, διαφωνίες και καβγάδες μεταξύ δύο συντρόφων. Οι γονείς είναι διαφορετικοί μεταξύ τους άνθρωποι που καλούνται να καλλιεργήσουν την ισορροπία και τη σύμπνοια που θα προάγει τη φυσική και συναισθηματική ασφάλεια που χρειάζονται τα παιδιά τους για να μεγαλώσουν. Άρα το ζητούμενό μας δεν πρέπει να είναι η αποφυγή της σύγκρουσης μπροστά στα παιδιά μας, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά μας διανύουν την περίοδο της εφηβείας. Το ζητούμενο που χρειάζεται να μας απασχολήσει είναι το μήνυμα που στέλνουμε στα παιδιά μας μέσα από τον τσακωμό και τη σύγκρουση.

Μπορεί η σύγκρουση να μεταφέρει θετικά μηνύματα στα παιδιά; Η απάντηση είναι θετική: Ναι, τα παιδιά μπορεί να μάθουν μέσα από τις συγκρούσεις και τις διαφωνίες των γονιών τους. Ειδικότερα για τα μεγαλύτερα παιδιά, για τους εφήβους, οι συγκρούσεις είναι ένα μάθημα ζωής που θα μεταφέρουν τώρα και αργότερα και στον κόσμο των δικών τους κοντινών σχέσεων. Το βασικό μάθημα που εμπεριέχεται σε μία σύγκρουση είναι ότι στις κοντινές μας σχέσεις υπάρχει το περιθώριο της ελεύθερης έκφρασης συναισθημάτων και απόψεων, χωρίς ο ένας να φοβάται τις αντιδράσεις του άλλου. Τι χρειάζεται λοιπόν να προσέξουμε ώστε να διασφαλίσουμε το θετικό μήνυμα της σύγκρουσης για τα παιδιά μας; Χρειάζεται να διασφαλίσουμε την έκφραση αμοιβαίου σεβασμού παρά την διαφωνία καθώς και την ειλικρινή δέσμευση στη σχέση.

Αρχικά, οφείλω να διευκρινίσω ότι όταν μιλάω για συγκρούσεις αναφέρομαι σε μία φυσιολογική ως προς τον ρυθμό, την ένταση και τη συχνότητα εμφάνισης διαφωνιών και διαφορετικών απόψεων. Δεν αναφέρομαι σε καμία περίπτωση σε συγκρούσεις καθημερινές, συστηματικές, ακραίας συναισθηματικής και συμπεριφορικής έντασης. Δεν αναφέρομαι σε καμία περίπτωση σε άσχημο συγκρουσιακό κλίμα όπου επικρατεί ασυνεννοησία, επιθετικότητα και βία. Δεν αναφέρομαι τέλος σε κακοποιητικές σχέσεις όπου οι συγκρούσεις στοχοποιούν τη σωματική και ψυχική υπόσταση των μελών του ζευγαριού και της υπόλοιπης οικογένειας. Επίσης, δεν αναφέρομαι σε ζητήματα που αφορούν και πρέπει να αφορούν αποκλειστικά το ζευγάρι, όπως είναι για παράδειγμα η απιστία και η κάθε είδους προδοσία, ασυνέπεια και ανεπίλυτη σύγκρουση και πικρία του παρελθόντος. Είναι αυτονόητο ότι οφείλουμε να διαφυλάξουμε τα παιδιά από τέτοιου είδους συγκρούσεις.

Οι έφηβοι λοιπόν εισπράττουν μαθήματα ζωής και διαχείρισης συναισθημάτων και σχέσεων μέσα από τις διαφωνίες που εκφράζονται σε κλίμα αμοιβαίου σεβασμού. Μαθαίνουν ότι η διαφωνία και ο σεβασμός δεν είναι αμοιβαία αποκλειόμενες ιδιότητες. Ότι η έκφραση αντίρρησης και η αγάπη δεν είναι αμοιβαία αποκλειόμενες ιδιότητες. Ότι η οικειότητα και η έκφραση αρνητικών συναισθημάτων δεν είναι αμοιβαία αποκλειόμενες ιδιότητες. Μαθαίνουν ακόμα μέσα από την αποκατάσταση των διαφωνιών ότι οι διαφορετικές απόψεις δεν σημαίνουν κατάργηση των συναισθηματικών δεσμών που ενώνουν και ότι οι συγκρούσεις δεν εξισώνονται με διακοπή της σχέσης. Οι άνθρωποι που αγαπούν και σέβονται ο ένας τον άλλο, μπορούν και οφείλουν  να εκφράζουν τη διαφωνία, την αντίρρηση και την διαφορετική τους οπτική για τα πράγματα χωρίς να μειώνουν, να προσβάλλουν, να υποτιμούν  και να επιζητούν να επιβληθούν στον άλλον. Έτσι, μέσα σε κλίμα αμοιβαίου σεβασμού διδάσκουμε στους εφήβους δεξιότητες επικοινωνίας, έκφρασης συναισθημάτων και επίλυσης συγκρούσεων.

Σας υπενθυμίζω ότι αποτελούμε πρότυπο για τα παιδιά μας κυρίως μέσα από αυτά που κάνουμε και όχι μέσα από αυτά που λέμε. Ο τρόπος λοιπόν με τον οποίο εκφράζουμε εμείς τη διαφωνία μας γίνεται ο οδηγός που θα ακολουθήσουν τα παιδιά μας στο να εκφράσουν τη διαφωνία και την αντίρρησή τους, τόσο στο πλαίσιο της οικογένειας, όσο  και στις σχέσεις τους εκτός οικογένειας. Μέσα από τις διαφωνίες μας με τον σύντροφό μας μαθαίνουμε στα παιδιά μας πώς δίνουμε το περιθώριο στον άλλο να εκφραστεί, πώς ακούμε με ανοιχτή διάθεση τι έχει να πει το άλλο άτομο χωρίς να φωνάζουμε, χωρίς να κάνουμε λεκτική ή σωματική επίθεση, χωρίς να βρίζουμε, χωρίς να προσβάλλουμε, χωρίς να υποτιμούμε, να ειρωνευόμαστε και να καταδικάζουμε εκ των προτέρων. Μαθαίνουμε στα παιδιά μας πώς διεκδικούμε με θετικό τρόπο, πώς εκφράζουμε τη δική μας οπτική με ευγένεια, ηρεμία και υπομονή, όχι με στόχο να επιβάλλουμε την άποψή μας ως τη μοναδική σωστή, αλλά με στόχο να ενισχύσουμε την οικειότητα. Μαθαίνουμε επίσης στα παιδιά μας πώς αναγνωρίζουμε και παραδεχόμαστε τα λάθη μας χωρίς να εξισώνουμε αυτού του είδους την επίγνωση με αδυναμία. Ο γονέας είναι και άνθρωπος και ως άνθρωπος θα κάνει λάθη χωρίς αυτό το γεγονός να μειώνει την αξία του. Το ζητούμενο είναι μέσα από την έκφραση της διαφωνίας να είμαστε αρκετά ευέλικτοι ώστε να αναγνωρίσουμε το λάθος μας, να αλλάξουμε την οπτική μας και να τροφοδοτήσουμε τις σχέσεις μας με θετικούς τρόπους.

Αν όμως οι συγκρούσεις σας δεν οδηγούν σε θετική ανατροφοδότηση της σχέσης και του οικογενειακού κλίματος, αν οδηγούν σε απώλεια του ελέγχου και σε εκρήξεις, αν δημιουργούν φόβο και ανασφάλεια στα παιδιά σας, τότε θα ήταν καλό να αναζητήσετε βοήθεια προκειμένου να βελτιώσετε τα επικοινωνιακά πρότυπα και να αποκαταστήσετε το θετικό συναισθηματικό κλίμα στην οικογένειά σας.

Διαβάστε επίσης:

Οι σχέσεις των εφήβων με τους γονείς τους (β΄ μέρος)

efiveia.gr

Για να μην γίνεται η συμβουλευτική γονέων το γεφύρι της Άρτας…

Γιάννης Ξηντάρας

Πώς να διαχειριστώ τον θυμό μου όταν ο έφηβος με φτάνει στα όριά μου

Ευφροσύνη Αλεβίζου

Πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τον ρόλο μας ως γονείς;

Γιάννης Ξηντάρας

Εγκλεισμός και οδηγός επιβίωσης για γονείς

Ευφροσύνη Αλεβίζου

Μπήκε στην εφηβεία; Οκτώ τρόποι προσέγγισης

efiveia.gr

Αφήστε σχόλιο

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com