Τι χρειάζεται ο ομοφυλόφιλος έφηβος από τους γονείς;

Γράφει στο efiveia.gr η Δρ. Αναπτυξιακής Ψυχολογίας – Ψυχοθεραπεύτρια Ευφροσύνη Αλεβίζου

Τι χρειάζεται ο ομοφυλόφιλος έφηβος;  Ό, τι ακριβώς και ο ετεροφυλόφιλος έφηβος. Nα αισθάνεται ασφαλής μέσα στο οικογενειακό του περιβάλλον, την αποδοχή και την αγάπη σας και την εκτίμησή σας για το ποιος είναι ως προσωπικότητα.

Θυμηθείτε ότι ο προσανατολισμός είναι μία μόνο πλευρά της ζωής και της προσωπικότητας του παιδιού σας. Δεν θα εστιάσετε λοιπόν τη συμπεριφορά σας στον σεξουαλικό του προσανατολισμό, όπως αντίστοιχα δεν θα το κάνατε αν το παιδί σας ήταν ετεροφυλόφιλο. Θα συνεχίσετε να αντιμετωπίζετε το παιδί σας ως παιδί σας, όπως ακριβώς κάνατε μέχρι να ανακαλύψετε  ότι είναι ομοφυλόφιλο. Το παιδί σας δεν άλλαξε μετά την ανακάλυψη από το ίδιο και από εσάς  του προσανατολισμού του. Δεν είναι ένα άλλο παιδί. Είναι το ίδιο το δικό σας παιδί που μέχρι χθες αποδεχόσασταν, αγαπούσατε και φροντίζατε. Είναι το ίδιο παιδί που χρειάζεται την υποστήριξη και τη φροντίδα σας, όπως ακριβώς χρειάζεται την οριοθέτηση και τη συμβουλή σας.

Με άλλα λόγια, δεν έχει αλλάξει κάτι στον τρόπο που θα πρέπει να αντιμετωπίζετε το παιδί σας και τη μεταξύ σας σχέση. Η σχέση σας φυσικά άλλαξε, όπως αλλάζει με τις απαιτήσεις της κάθε ηλικιακής φάσης η σχέση μας με το παιδί μας. Νέα δεδομένα απαιτούν νέες προσαρμογές και αυτό είναι αλήθεια για όλες τις ανθρώπινες σχέσεις. Εξαρτάται από σας το να διαμορφώσετε αυτή τη σχέση με τρόπο που να κάνει το παιδί σας και εσάς ευτυχισμένους. Και αυτό θα γίνει μόνο αν  συνεχίσετε να  παρέχετε στο παιδί σας αυτά ακριβώς που χρειάζεται από σας σε συναισθηματικό επίπεδο.

Ως ετεροφυλόφιλοι γονείς είναι πιθανό να δυσκολεύεστε να κατανοήσετε την έλξη που αισθάνεται το παιδί σας για το ίδιο φύλο. Αν όμως κατορθώσετε να υπερβείτε αυτό τον περιορισμό, θα διαπιστώσετε ότι τα πράγματα που οφείλετε να κάνετε ως γονείς δεν είναι διαφορετικά από αυτά που θα κάνατε για ένα ετεροφυλόφιλο παιδί.

Θα συμβουλεύσετε το παιδί σας για τις ερωτικές σχέσεις  και τη σεξουαλική έκφραση με τον ίδιο τρόπο που θα συμβουλεύατε και το ετεροφυλόφιλο παιδί σας. Τι είδους οικογενειακές αξίες για τον έρωτα και το σεξ έχετε επιδιώξει από τα πρώτα του χρόνια ως τώρα να λάβει το παιδί σας; Αυτές τις αξίες θα εξακολουθήσετε να καλλιεργείτε, κυρίως  μέσα από τη δική σας στάση ζωής, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι το παιδί σας είναι ομοφυλόφιλο. Τόσο οι ομοφυλόφιλοι, όσο και οι ετεροφυλόφιλοι έφηβοι χρειάζεται να καθοδηγηθούν και να υποστηριχθούν από την οικογένεια ώστε να αποκτήσουν τα συναισθηματικά και κοινωνικά  εφόδια που θα τους επιτρέψουν να δημιουργούν σχέσεις που να προάγουν την ψυχική τους ευημερία.

Με άλλα λόγια, οφείλετε να συμβουλεύσετε και να καθοδηγήσετε το παιδί σας για το πώς να δημιουργεί συναισθηματικά υγιείς ερωτικές σχέσεις. Αυτού του είδους η καθοδήγηση δεν επηρεάζεται βέβαια καθόλου από το φύλο στο οποίο απευθύνεται  το ερωτικό ενδιαφέρον του παιδιού σας. Οφείλετε να διδάξετε στο παιδί σας πώς να προσεγγίζει τις ερωτικές σχέσεις με σεβασμό προς τον εαυτό του και τους άλλους. Πώς να μην υποκύπτει σε συναισθηματικούς εκβιασμούς και πώς να μην δημιουργεί σχέσεις εξάρτησης. Πώς να σχετίζεται ισότιμα και να διεκδικεί την κάλυψη των συναισθηματικών του αναγκών. Οφείλετε επίσης να καθοδηγήσετε το παιδί σας  στον τομέα της σεξουαλικής έκφρασης. Είτε έλκεται από το ίδιο ή το άλλο φύλο, η συνταγή είναι η ίδια. Το παιδί σας θα πρέπει να μάθει να διεκδικεί τη  σεξουαλική έκφραση μέσα από το πρίσμα του σεβασμού προς τον εαυτό του και τους ερωτικούς του  συντρόφους. Θα πρέπει να μάθει ότι το σεξ περιλαμβάνει  διαστάσεις σωματικής και συναισθηματικής ικανοποίησης και μοιράσματος.  Θα πρέπει να μάθει να μην χρησιμοποιείται και να μην χρησιμοποιεί τους άλλους, να μην υποκύπτει σε εκβιασμούς  για σεξ με συναισθηματικά ανταλλάγματα. Επίσης, ο κάθε έφηβος θα πρέπει να ενημερωθεί χωρίς υπερβολές και κινδυνολογίες για τους κινδύνους που εμπλέκονται στο σεξ χωρίς προφυλάξεις.  Θα πρέπει να ενημερωθεί  για τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα και για το πώς μπορεί να προστατευθεί.

Ως γονείς, οφείλετε να καθοδηγήσετε τον έφηβο στην αναζήτηση ασφαλούς σεξουαλικής έκφρασης σε σωματικό και συναισθηματικό επίπεδο.  Αν σας είναι δύσκολο να δεχθείτε την σεξουαλική έλξη προς το ίδιο φύλο ως μια φυσιολογική διάσταση της ανθρώπινης σεξουαλικότητας, τότε είναι καιρός να επανεξετάσετε τις πεποιθήσεις και τις απόψεις σας τόσο για τη σεξουαλικότητα, όσο και για την ομοφυλοφιλία ώστε να μπορέσετε να ανατρέψετε τις προκαταλήψεις σας και να υιοθετήσετε στάση αποδοχής απέναντι στις σεξουαλικές αναζητήσεις του παιδιού σας. Αν αισθάνεστε ότι τέτοιου είδους αλλαγές στο σύστημα των πεποιθήσεών σας είναι αδύνατες, δεν είναι κακό να αναζητήσετε βοήθεια ώστε να μπορέσετε να αποκτήσετε σαφέστερη επίγνωση των αξιών σας και της σημασίας τους για τη ζωή σας και να επιδιώξετε μια πιο ανοιχτή στάση ζωής γενικότερα και ειδικότερα όσο αφορά την ερωτική έκφραση. Σε κάθε περίπτωση, θυμηθείτε ότι η επικοινωνία με το παιδί σας δεν πρέπει να περνά μέσα από ένα φίλτρο ηθικολογίας από πλευράς σας, γιατί αυτό σύντομα θα οδηγήσει στην  απόσυρση του παιδιού σας από την αναζήτηση επικοινωνίας. Η μόνη ηθική αξία που οφείλουμε ως ενήλικες να μεταδώσουμε στα ομοφυλόφιλα και τα ετεροφυλόφιλα παιδιά είναι η δημιουργία σχέσεων με γνώμονα το σεβασμό προς τον εαυτό τους και προς τους συνανθρώπους τους.

Το κατά πόσο το παιδί σας θα ανταποκριθεί στην παρέμβασή σας στον τομέα του έρωτα και των σχέσεων εξαρτάται από την ως τώρα σχέση σας και φυσικά αυτό είναι κάτι που ισχύει ανεξάρτητα από  τον προσανατολισμό του παιδιού σας. Όταν η σχέση με τους γονείς βασίζεται στην αποδοχή και περιλαμβάνει ανοιχτή επικοινωνία χωρίς κριτική, όταν με άλλα λόγια η σχέση του εφήβου με τους γονείς δεν χαρακτηρίζεται από αναμέτρηση δυνάμεων, ο έφηβος είναι περισσότερο δεκτικός στο να λάβει υπόψη του τη γνώμη και τις προτάσεις ή τις συμβουλές των γονιών του. Γενικά, στο βαθμό που οι παρεμβάσεις από πλευράς των γονέων είναι διακριτικές και δίνουν περιθώρια για προσωπική έκφραση, δεν αντιμετωπίζονται από τον έφηβο με αντιδραστικότητα και διάθεση απόρριψης.

Αν η σχέση σας λοιπόν είναι καλή, ο έφηβος θα είναι ανοιχτός στο να δεχθεί τις συμβουλές σας. Αν η σχέση με το παιδί σας δεν είναι καλή, ποτέ δεν είναι αργά για να την κάνετε καλύτερη.  Όσο και αν σας φαίνεται παράδοξο, ο προσανατολισμός του παιδιού σας μπορεί να λειτουργήσει ως ευκαιρία για να βελτιώσετε τη σχέση σας και την επικοινωνία σας. Με αφορμή τον προσανατολισμό του παιδιού σας, μπορείτε να  καταβάλλετε προσπάθειες για πιο ανοιχτή επικοινωνία ως οικογένεια, ταυτόχρονα ίσως με την παρέμβαση του ειδικού που θα σας βοηθήσει.

Είναι αυτονόητο ότι η δίοδος της επικοινωνίας με το παιδί σας πρέπει σε κάθε περίπτωση να κρατηθεί ανοιχτή για να είναι σε θέση το παιδί σας να σας εμπιστεύεται οτιδήποτε το δυσκολεύει, και να ζητά την υποστήριξη και τη βοήθειά σας. Η οικογένεια οφείλει να παρέχει αίσθημα ασφάλειας στα παιδιά. Αυτό ισχύει φυσικά τόσο για τα ετεροφυλόφιλα, όσο και για τα ομοφυλόφιλα παιδιά.

Η κοινωνική ζωή του ομοφυλόφιλου έφηβου ωστόσο μπορεί να διαφοροποιείται από αυτή των ετεροφυλόφιλων συνομηλίκων του ως προς μια επιπρόσθετη δυσκολία στο να γίνει αποδεκτός και να αναζητήσει τις σχέσεις εκείνες που θα καλύψουν τις κοινωνικές και συναισθηματικές του ανάγκες. Οι έφηβοι μεγαλώνουν σ’ ένα περιβάλλον όπου υπάρχει  μικρή ανοχή για την διαφορετικότητα. Οι συνομήλικοι εύκολα θα καταδικάσουν και θα κοροϊδέψουν τη διαφορετικότητα, ειδικά όταν αυτή αφορά ζητήματα προσανατολισμού που σχετίζονται με τις προκαταλήψεις για την αρρενωπότητα και τον αρσενικό ρόλο ή για την γυναικεία ελκυστικότητα και τον κοινωνικό και σεξουαλικό/ερωτικό ρόλο της γυναίκας. Είναι πιθανό το παιδί σας να έχει ήδη δεχθεί προσβολές και να έχει πληγωθεί από τους χαρακτηρισμούς των συνομηλίκων του. Οφείλετε να είστε δίπλα στο παιδί σας καλλιεργώντας ένα οικογενειακό κλίμα αποδοχής ώστε το παιδί σας να απευθυνθεί σε σας για όσα το προβληματίζουν και το πληγώνουν στις σχέσεις με τους συνομηλίκους του. Αν αφήνετε το περιθώριο για ανοιχτή δίοδο επικοινωνίας, είναι λιγότερες οι πιθανότητες το παιδί σας να γίνει θύμα εκφοβισμού από τους συνομηλίκους του. Η ως τώρα επικοινωνία με το παιδί σας και η κατανόησή σας για την  προσωπικότητα και το συναισθηματικό του κόσμο θα σας καθοδηγήσουν στην υποστήριξη που χρειάζεται για να προστατευθεί στον κόσμο των καθημερινών του εμπειριών. Είναι αυτονόητο ότι τα παραπάνω ισχύουν τόσο για τα ομοφυλόφιλα, όσο και για τα ετεροφυλόφιλα παιδιά. Αν κάποιες πλευρές της καθημερινής συμπεριφοράς του παιδιού σας, σας κάνουν να υποπτευθείτε ότι μπορεί να έχει πέσει θύμα εκφοβισμού, τότε θα πρέπει να μιλήσετε μαζί του το συντομότερο και να μάθετε τι ακριβώς συμβαίνει ώστε να μπορέσετε να παρέμβετε έγκαιρα, είτε μόνοι σας, είτε με τη βοήθεια του ειδικού. Αν για παράδειγμα το παιδί σας εκδηλώνει άρνηση για το σχολείο, αγχώδεις αντιδράσεις, επίμονες φοβίες ή και καταστροφή ή απώλεια προσωπικών του αντικειμένων, είναι πιθανό να δέχεται εκφοβισμό και σίγουρα χρειάζεται υποστήριξη ώστε να ανακτήσει τη θετική εικόνα για τον εαυτό του, να εκφράσει ελεύθερα τις επιλογές του  και να ανοιχτεί χωρίς φόβο και χωρίς αίσθημα κατωτερότητας προς τη δημιουργία φιλικών και ερωτικών σχέσεων.

Μην ξεχνάτε ότι το να γίνετε μέρος της ζωής και των επιλογών του παιδιού σας – είτε αυτό είναι ομοφυλόφιλο, είτε ετεροφυλόφιλο- απαιτεί τον παραμερισμό των προσωπικών σας προκαταλήψεων, την καλλιέργεια ανοιχτής στάσης για τη ζωή και την άνευ όρων  αποδοχή του παιδιού σας.