Σεξουαλική αγωγή και Σεξουαλικοποίηση στους εφήβους

Γράφει στο efiveia.gr η MSc Κλινικής Ψυχολογίας-Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας-Ψυχοθεραπεύτρια Ρέα Δουμανά

Οι εφηβεία αποτελεί το μεταβατικό στάδιο προς την ενηλικίωση. Παρατηρούνται συμπεριφορικές και γνωστικές μεταβολές και αλλαγές και στα δύο φύλα. Ειδικότερα τα κορίτσια επηρεάζονται από τις τάσεις που επιβάλλει η μόδα και υιοθετούν πρότυπα από τον καλλιτεχνικό χώρο προσπαθώντας να μιμηθούν συμπεριφορές και χαρακτήρες. Παρατηρείται η τάση η οποία ονομάζεται:

  • Getting older younger”: από την πρώιμη εφηβεία, με την έννοια της υποστήριξης των δικαιωμάτων τους ως διαδικτυακοί καταναλωτές ακόμα και στο επίπεδο σεξουαλικών αναζητήσεων ταυτότητας, πληροφόρησης, κλπ. και
  • Staying younger longer”: λόγω εκτεταμένης οικονομικής και εκπαιδευτικής μετάβασης προς την ενηλικίωση.

Σύμφωνα με μία Ευρωπαϊκή έρευνα, έχει παρατηρηθεί δυσκολία στη διεκδίκηση σταδίου «αυτόνομης ωρίμανσης-autonomous maturationως προς την σεξουαλικότητά τους και την ανάπτυξη αυτής, ώστε να υπάρξει ένα στάδιο «ετοιμότητας-“readiness”» ως προς το θέμα αυτό, ανεξάρτητα από την πολιτιστική, την οικογενειακή και κοινωνική επιρροή που δέχονται από την γέννησή τους. Ακριβώς όταν η σεξουαλική γνώση γίνεται «ηλικιακά κατάλληλη-”age-appropriate”», είναι επομένως θέμα κουλτούρας, καθώς και προσωπικότητας, με πολλές αμφισβητήσεις…, για την κατάλληλη περίοδο εμπλοκής τους στην πληροφόρηση σεξουαλικού περιεχομένου  (τι θεωρείται «φυσιολογικό» σε μία πολιτισμική-πολιστική κουλτούρα και τι είναι «προβληματική» ή «μη-φυσιολογική»).

 

Ισχυρές ενδείξεις (βιβλιογραφικά)

Οι διαδικτυακές πηγές πληροφόρησης σχετικά με τη σεξουαλική υγεία είναι σημαντικές  για όλους τους νέους, αλλά ειδικότερα για εκείνους τους νέους με χαμηλό εισόδημα, LGBT (gay-lesbians-bysexual-trans) και άστεγους της νέους.

Η πηγή και η αξιοπιστία των πληροφοριών μέσω διαδικτύου φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο για τους εφήβους, αλλά παραμένει ασαφές ποιές ηλεκτρονικές πηγές χρησιμοποιούν, πώς κρίνουν την αξιοπιστία τους, και εάν θωρούν την  πορνογραφία ως μια αξιόπιστη πηγή πληροφοριών σχετικά με  το φύλο.

Έτσι δημιουργείται η ανάγκη για περισσότερη γνώση σχετικά με:

  1. Ποια είδη νέων πληροφοριών θέλουν και αναζητούν για την σεξουαλικότητα, το σεξ, την υγεία και τις σχέσεις.
  2. Ποιος είναι ο ρόλος των γονέων, των εκπαιδευτικών, των σχολείων και των διαδικτυακών μέσων στην ενημέρωση των νέων (New Media), και ποιες πηγές χρησιμοποιούν ή εμπιστεύονται περισσότερο σε σχέση με άλλες

H αναζήτηση πληροφοριών σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες και blogs για πληροφορίες σχετικά με τη σεξουαλική ευχαρίστηση, τα ΣΜΝ και την εγκυμοσύνη,  για τη σχέση σεξουαλικής πράξης και συναισθήματος καθώς και για το πώς να επικοινωνούν με άλλα άτομα (όχι μόνο συνομηλίκους) για την ανάπτυξη δεξιοτήτων στην παροχή ευχαρίστησης, όπως και την ευχαρίστηση να προβάλουν τον εαυτό τους σε online video και φωτογραφίες είναι ένα χαρακτηριστικό συμπεριφορικό μοτίβο της εφηβικής ηλικίας. Έφηβοι με πρώιμη  έκθεση σε σεξουαλικό περιεχόμενο από πρόθεση, έχουν περισσότερες πιθανότητες για σωματική και σεξουαλική θυματοποίηση, παραβατικές συμπεριφορές και χρήση ουσιών (Ybarra and Mitchell, 2005). Έφηβοι που εκτίθενται σε πορνογραφικό υλικό έχουν την τάση να απομακρύνονται από το οικογενειακό περιβάλλον (Ybarra and Mitchell, 2005).

Η πρώιμη έκθεση σε ακατάλληλο σεξουαλικό περιεχόμενο συνδέεται με υιοθέτηση επικίνδυνων σεξουαλικών συμπεριφορών στην ενήλικο ζωή (Sinkovic et al., 2012). Η ανάγκη για οργανωμένη και συστηματική σεξουαλική αγωγή, καθώς και η ανάγκη για την υιοθέτηση προτύπων που προάγουν την αξία της ανθρώπινης οντότητας αποτελούν το θεμέλιο λίθο για την ανάπτυξη υγιών σεξουαλικών συμπεριφορών μέσα από ένα πλαίσιο εκπαίδευσης  και γνώσης με οφέλη που θα προασπίσουν την περαιτέρω ενήλικο ζωή.