Παιδική παχυσαρκία-Πως αντιμετωπίζεται

paidiki-paxisarkia-pos-antimetopizetaiΓράφει στο efiveia.gr η Διαιτολόγος – Διατροφολόγος Εύα Ζήκου

Η παιδική παχυσαρκία ολοένα και αποτελεί ένα βασικό παράγοντα άγχους στην σύγχρονη οικογένεια, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και παγκοσμίως. Παρατηρείται μία διαρκής αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας, παρά τις αλλαγές που προσπαθούν να επιτευχθούν τα τελευταία χρόνια, όπως ενημέρωση γονέων, ειδικά μαθήματα στο σχολείο, διατροφές ειδικές για παιδικά από διαιτολόγους καταρτισμένους.

Γενικά υπάρχει σύγχυση με την επιλογή κάποιου καθολικά αποδεκτού ορίου που θα καθορίζει ένα παιδί ως παχύσαρκο. Για να αξιολογήσουμε την ανάπτυξη ενός παιδιού έχουν καταρτιστεί πίνακες αναφοράς για την ανάπτυξη, οι οποίοι βασίζονται στη σχέση βάρους προς ηλικία και ύψους προς ηλικία. Όμως τα στοιχεία αυτά αποτελούν ενδείξεις μόνο του μεγέθους του παιδιού (ύψος και ανάπτυξη) και δεν παρέχουν καμιά ένδειξη του σχετικού πάχους του. Η στενή σχέση που υπάρχει μεταξύ ύψους και βάρους κατά την παιδική ηλικία μπορεί να παρέχει ένα απλό μέτρο για το πάχος του παιδιού. Πιο αναλυτικά θα μπορούσαμε να μετρήσουμε το λίπους του παιδιού με την μέτρηση των δερματοπτυχών

Στη μεγάλη πλειοψηφία των παιδιών με παχυσαρκία, δεν υπάρχουν παθολογικά αίτια. Η παχυσαρκία θεωρείται  το αποτέλεσμα επίδρασης διαφόρων παραγόντων όπως ο τρόπος ζωής, η δίαιτα, η ηλικία, το φύλο και η κληρονομικότητα.

Τόσο τα γονίδια όσο και το περιβάλλον επιδρούν στην εμφάνιση της παιδικής παχυσαρκίας. Τα παιδιά των οποίων και οι δυο γονείς είναι παχύσαρκοι έχουν 80% πιθανότητα να γίνουν παχύσαρκα και ο κίνδυνος αυτός πέφτει στο 40% αν μόνο ο ένας γονιός είναι παχύσαρκος και στο 8% αν κανείς από τους γονείς δεν είναι παχύσαρκος.

Η διατροφή είναι ένα βασικό καθοριστικό στοιχείο του βάρους του σώματος. Η μεσογειακή δίαιτα προφυλάσσει κατά ένα μεγάλο ποσοστό ενώ τα φαστ φουντ, τα αναψυκτικά, τα γλυκά αυξάνουν το πρόβλημα. Ωστόσο, η μεσογειακή πια διατροφή, ολοένα και αδρανεί καθώς στη διατροφική καθημερινότητα, έχουν παρεισφρήσει τα επεξεργασμένα φαγητά(πατατάκια, γλυκά) αλλά και το φαγητό απέξω ακόμα και σε μικρές ηλικίες.

Παράλληλα, οι παχύσαρκοι γονείς δημιουργούν διαφορετικό διατροφικό περιβάλλον για τα παιδιά τους και έτσι ενθαρρύνουν ή κάνουν εύκολη την επιλογή τροφών πλούσιων σε λιπαρά και θερμίδες, εκτός και αν οι παχύσαρκοι γονείς έχουν ξεκινήσει ένα πρόγραμμα διατροφής. Τότε, αντιλαμβάνονται, τουλάχιστον το μεγαλύτερο ποσοστό, ότι οι νέες διατροφικές συνήθειες που ακολουθούν, καλό είναι να υιοθετηθούν και από τα παιδιά τους.

Σίγουρα, παραμένει μεγάλο ποσοστό, γονιών που πιστεύουν το «δε πειράζει, παιδί είναι, ας φάει ό,τι θέλει», κάτι που συμβάλλει έντονα στην απόκτηση διατροφικών επιλογών κατώτερων ποιοτικά.

Επιπροσθέτως, η ελαττωμένη φυσική δραστηριότητα, η οποία οφείλεται κυρίως στον σύγχρονο καθιστικό τρόπο ζωής και το διάβασμα έχει σαν αποτέλεσμα την ελαττωμένη «δαπάνη» ενέργειας.

Ποια προβλήματα προκαλεί η παιδική παχυσαρκία;

Τα παιδιά με παχυσαρκία έχουν περισσότερα ψυχολογικά προβλήματα, προβλήματα στα οστά και άπνοια στον ύπνο. Το ότι ένα παιδί είναι παχύσαρκο και τρώει πολύ, δε σημαίνει ότι καλύπτει και τις ανάγκες του σε θρεπτικά συστατικά (σίδηρο, ασβέστιο). Αντιθέτως, ένα παχύσαρκο παιδί είναι πολύ πιθανό, να έχει έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών.

Ως ενήλικες είναι πιο πιθανό να είναι παχύσαρκοι, να έχουν καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη, υπέρταση, υπερλιπιδαιμία.

Επίμονη παχυσαρκία στην παιδική και εφηβική ηλικία έχει βαριές, μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική υγεία του παιδιού

Θεραπεία

Η θεραπεία της παιδικής παχυσαρκίας συνδέεται αποκλειστικά με την διατροφή και τη γυμναστική.

Η διατροφή πρέπει να καλύπτει το παιδί σε θρεπτικά συστατικά, ώστε να μην επηρεαστεί αρνητικά η ανάπτυξη του και να αποσκοπεί σε  μια προοπτική  μακροχρόνιου ελέγχου του βάρους.

Συνολικά η θεραπεία της παχυσαρκίας απαιτεί  μια πολυδιάστατη προσέγγιση που  πρέπει να στοχεύει στην εκπαίδευση,  στη διατροφική παρέμβαση, στην  αύξηση της φυσικής δραστηριότητας με το ίδιο το παιδί να επιλέγει το είδος της δραστηριότητας που του αρέσει.

Πρακτικές αλλαγές στον τρόπο διατροφής του παιδιού:

  • Να έχει τρία κύρια γεύματα και τα ενδιάμεσα σνακ στο σχολείο να περιλαμβάνουν φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς, και όχι γλυκά, σοκολάτες, πατατάκια κλπ.
  • Να τρώει ένα πλήρες πρωινό στο σπίτι πριν το σχολείο. Όχι μόνο γάλα το πρωί.
  • Να σταματήσει την κατανάλωση αναψυκτικών και των έτοιμων φρουτοχυμών.
  • Να τρώει σπιτικό φαγητό. Να περιορίσει το έτοιμο φαγητό.
  • Να περιορίσει τα γλυκά, τα παγωτά, τα αλμυρά, τα επεξεργασμένα τρόφιμα (λουκάνικα, αλλαντικά, πίτσες) και τα τηγανητά.
  • Να τρώει άφθονα φρούτα και λαχανικά.
  • Να αντικαταστήσει το άσπρο ψωμί με μαύρο (ολικής άλεσης).