Κοινωνική φοβία

koinoniki-foviaΓράφει ο Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος Γιάννης Τσουματίδης

Μια δυσκολία που ειδικά στις μέρες εμφανίζεται όλο και πιο συχνά σε ανθρώπους όλων των ηλικιών είναι η λεγόμενη κοινωνική φοβία. Πολλοί έχουν μάθει να χρησιμοποιούν τον όρο αυτό με λανθασμένο τρόπο περιγράφοντας συνήθως κάτι άλλο από αυτό που η ίδια η δυσκολία από μόνη της περιλαμβάνει. Για να δούμε λοιπόν τι σημαίνει στην πραγματικότητα κοινωνική φοβία.

Κοινωνική φοβία είναι ο έντονος και επαναλαμβανόμενος φόβος που διακατέχει το άτομο σε μια ή περισσότερες κοινωνικές περιστάσεις. Το άτομο φοβάται ότι με το που εκτεθεί σε μια κοινωνική κατάσταση με κόσμο θα βιώσει έντονα συμπτώματα άγχους με αποτέλεσμα να νιώσει σύγχυση και αμηχανία ακόμα και να οδηγήσει σε μια κρίση άγχους. Πιο συγκεκριμένα μπορεί να εμφανίσει κοκκίνισμα, άφθονη εφίδρωση, τρέμουλο, δυσκολία ομιλίας, αναγούλες και στομαχικές ενοχλήσεις τα οποία νομίζει ότι μπορεί διακρίνουν οι άνθρωποι γύρω του. Για το λόγο αποφεύγουν έντονα τέτοιες καταστάσεις όταν μπορούν ή τις υπομένουν με μεγάλη πίεση και ένταση. Τα παιδιά και οι έφηβοι αντίθετα από τους ενήλικες δεν είναι τις περισσότερες φορές σε θέση να διακρίνουν ότι αυτός ο φόβος που βιώνουν είναι παράλογος.

Αποτέλεσμα τι κοινωνικής φοβίας στα παιδιά και τους εφήβους είναι να απομονώνονται κοινωνικά χωρίς πολλούς φίλους, να αποφεύγουν κοινωνικές και ομαδικές δραστηριότητες και γενικά να έχουν μια εικόνα συνεσταλμένου και «κλειστού» παιδιού. Το ίδιο συμβαίνει και στις σχολικές τους υποχρεώσεις καθώς αποφεύγουν έντονα να εκτεθούν μπροστά σε ακροατήριο ακόμα και να διαβάσουν μπροστά στην υπόλοιπη τάξη. Τα άτομα που υποφέρουν από κοινωνική φοβία έχουν μια γνωστική προκατάληψη στο να θεωρούν βέβαιο ότι οι άλλοι μπορούν να διακρίνουν σημάδια του άγους τους στο σώμα τους ή το πρόσωπό τους γεγονός που επιδεινώνει το άγχος τους και την αποφυγή των κοινωνικών ή σχολικών εκδηλώσεων ακόμα και σχολικές εκδρομές. Είναι γενικά απομονωμένα άτομα τόσο στη σχολική αυλή όσο και στο σπίτι καθώς αποφεύγουν τη συναναστροφή ακόμα και με επισκέπτες στο ίδιο τους το σπίτι.

Τα παιδιά με κοινωνική φοβία είναι παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση και διαστρεβλωμένη αυτοεικόνα γεγονός που τους οδηγεί με έντονη πίεση να αποφεύγουν να είναι στο επίκεντρο της προσοχής των άλλων από φόβο ότι θα σχολιαστούν δυσμενώς. Το αποτέλεσμα αυτή της πίεσης να αποφεύγουν κοινωνικά ερεθίσματα όμως είναι να καταφέρνουν το αντίθετο αφού έτσι σχολιάζονται περισσότερο και εκεί είναι που λανθασμένα επιβεβαιώνουν τους φόβους τους ότι κάτι στραβό έχουν οι ίδιοι.

Επειδή η κοινωνική φοβία είναι μια επώδυνη κατάσταση που πλήττει παιδιά άνω των 10 και κυρίως εφήβους και των δύο φύλων είναι απαραίτητο να αναζητηθεί βοήθεια εγκαίρως από τους γονείς, με τον να απευθυνθούν σε έναν ειδικό, με το που διαπιστωθεί κάποια τέτοια δυσκολία πριν γενικευτεί και γίνει ένα μοτίβο συμπεριφοράς του ατόμου εμποδίζοντας την υγιή ψυχολογική, συναισθηματική και κοινωνική του ανάπτυξη.