Γονείς και ηθική παρενόχληση (bullying)

goneis-kai-ithiki-parenoxlisi-bullyingΓράφει στο efiveia.gr η Ψυχολόγος Κωνσταντίνα Καστελιώτη, συνεργάτης του Δικτύου Psy-Counsellors

Το φαινόμενο της ηθικής παρενόχλησης (bullying) μεταξύ παιδιών και εφήβων έχει απασχολήσει τα τελευταία χρόνια γονείς, εκπαιδευτικούς, ειδικούς αλλά και ευρύτερα την ελληνική κοινωνία. Ένα σημαντικό μέρος του σχετικού διαλόγου που εκτυλίσσεται αφορά τον ρόλο των γονέων και τους τρόπους με τους οποίους εκείνοι θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη σχέση μεταξύ γονέα και εφήβου. Η ανάπτυξη μιας καλής σχέσης μεταξύ τους ενθαρρύνει, συνήθως, τον έφηβο να ζητήσει υποστήριξη σε περίπτωση που δεχτεί ηθική παρενόχληση. Ο γονέας, εξάλλου, είναι το πλέον ισχυρό πρότυπο για το παιδί του, κυρίως μέσα από τις πράξεις του. Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένες συμπεριφορές γονέων προς άλλους γονείς αποκτούν μεγάλη σημασία για τους εφήβους γιατί ακριβώς τους δείχνουν τρόπους διαχείρισης διαφωνιών ή ακόμα και συγκρούσεων.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η διαχείριση αυτή από την πλευρά των γονέων οδηγεί σε γρήγορη κλιμάκωση της σύγκρουσης και στην υιοθέτηση ακραίων μέτρων, δυσανάλογων της περίστασης. Μερικά παραδείγματα είναι οι λεκτικές απειλές μέσω τηλεφώνου προς τους άλλους γονείς ακόμα και η προειδοποίηση για λήψη δικαστικών μέτρων εναντίον τους. Θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια νέα πλευρά της ηθικής παρενόχλησης μεταξύ ενηλίκων και πιο συγκεκριμένα μεταξύ γονέων; Πρόκειται για ένα ζήτημα που φαίνεται να προβληματίζει, ρητά ή άρρητα, αρκετούς γονείς.

Γιατί οι γονείς αποφασίζουν να παρέμβουν σε μια διαφορά που έχει το παιδί τους με έναν άλλο έφηβο; Έχουν εμπιστοσύνη στο παιδί τους ότι μπορεί αυτόνομα να διαχειριστεί και να επιλύσει το ζήτημα; Έχουν συζητήσει μαζί του για το πώς μπορεί καλύτερα να αντιμετωπίσει την κατάσταση; Του έχουν δώσει την ευκαιρία και την ικανοποίηση να διαπιστώσει ότι μπορεί ο ίδιος να διευθετήσει τη διαφορά που έχει προκύψει;

Αν παρά την υποστήριξη των γονέων και τις προσπάθειες του εφήβου, το ζήτημα παραμένει, οι γονείς ενδεχομένως να επιδιώξουν την επίλυσή του απευθυνόμενοι στους γονείς του άλλου εφήβου. Η προσέγγιση των άλλων γονέων και η δυνατότητα ήρεμου διαλόγου μεταξύ τους θα βοηθήσει τους εφήβους να αντιληφθούν και να συνειδητοποιήσουν, σε πρακτικό επίπεδο πλέον, όσα ενδεχομένως έχουν ακούσει στα πλαίσια της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης τους για το bullying. Ακόμα και αν υπάρξουν σοβαρές δυσκολίες στη συνεννόηση μεταξύ των γονέων και δεν επιτευχθεί τελικά η ιδανική λύση, τουλάχιστον ο έφηβος θα έχει βιώσει τους κατάλληλους τρόπους με τους οποίους μπορεί κι ο ίδιος να διεκδικεί το σεβασμό και την εύρεση δίκαιων λύσεων σε μελλοντικές του διαφορές με τους άλλους.