Έρευνα: Φυσική Αγωγή και Ακαδημαϊκή Επίδοση

Τα οφέλη που τονίζονται για τους μαθητές από τη συμμετοχή τους σε σωματικές δραστηριότητες στο σχολείο, και ειδικότερα στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής (ΦΑ), αφορούν κυρίως τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και την πρόληψη της παχυσαρκίας (1). Αντιθέτως, η σχέση τους με την ακαδημαϊκή επίδοση είναι λιγότερο προβεβλημένη, ενώ υπάρχουν αρκετά ενδιαφέροντα υποστηρικτικά στοιχεία.

Μια πρόσφατη ανασκόπηση σχετικών μελετών από τους Trudeau και Shephard συμπεραίνει ότι περισσότερο από μία ώρα καθημερινού προγράμματος σωματικής δραστηριότητας θα μπορούσε να προστεθεί στο σχολικό πρόγραμμα μέσω της ΦΑ, «παίρνοντας» χρόνο από άλλα γνωστικά αντικείμενα, χωρίς να επηρεαστεί αρνητικά η επίδοση των μαθητών σε αυτά τα αντικείμενα (2). Αντίστροφα, μεταθέτοντας χρόνο από τη ΦΑ προς όφελος άλλων μαθημάτων δεν βελτιώνει ούτε τους βαθμούς των μαθητών σε αυτά τα μαθήματα ούτε τη φυσική κατάσταση των μαθητών (3). Αξίζει να σημειωθεί ότι, δυστυχώς, η πρακτική αυτή μετάθεσης χρόνου από τη ΦΑ προς άλλα μαθήματα είναι και η κύρια πρακτική που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας μας.

Σύμφωνα με σημαντικές ανασκοπήσεις μελετών, η σωματική δραστηριότητα βελτιώνει την ικανότητα της μάθησης (4, 5), ενώ πρόσφατη μετά-ανάλυση των Fedewa και Ahn, η οποία συμπεριέλαβε ένα σύνολο 59 μελετών από το 1947 έως το 2009, καταδεικνύει μια σημαντική και θετική επίδραση της σωματικής δραστηριότητας στη σχολική επίδοση των παιδιών και τα γνωστικά αποτελέσματα, με την αερόβια άσκηση να έχει την υψηλότερη επίδραση (6). Επίσης, μια πρόσφατη μελέτη των Ardoy και συνεργατών στην Ισπανία ήλεγξε τη σχετική επίδραση του μαθήματος της ΦΑ τόσο ως προς τη συχνότητα όσο και ως προς την έντασή του, χρησιμοποιώντας σε παρέμβαση 4 μηνών τρεις ομάδες εφήβων: Ομάδα Ελέγχου (2 φορές ΦΑ/ εβδομάδα), Ομάδα Παρέμβασης 1 (4 φορές ΦΑ/ εβδομάδα) και Ομάδα Παρέμβασης 2 (4 φορές ΦΑ υψηλής έντασης/ εβδομάδα). Τα συμπεράσματα της μελέτης αναφέρουν ότι σε όλες τις παραμέτρους των γνωστικών επιδόσεων που εξετάστηκαν τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα στην Ομάδα Παρέμβασης 2 σε σχέση με την Ομάδα Ελέγχου, ενώ η Ομάδα Παρέμβασης 2 βελτιώθηκε συνολικά περισσότερο και από την Ομάδα Παρέμβασης 1. Φαίνεται, δηλαδή, ότι όχι μόνο η αυξημένη συχνότητα του μαθήματος (4 φορές/εβδομαδιαίως) αλλά και η έντονη σωματική δραστηριότητα κατά τη διάρκειά του έχουν θετική επίδραση στις γνωστικές επιδόσεις (7).

Άλλες έμμεσες συσχετίσεις της σχολικής σωματικής δραστηριότητας με την ακαδημαϊκή επίδοση εντοπίζονται στο μικρότερο ρυθμό απόρριψης μεταξύ των μαθητών, στην καλύτερη συμπεριφορά και αυτοεκτίμηση στην τάξη και στη μεγαλύτερη συμμετοχή και συνεκτικότητα της τάξης στις δραστηριότητες του σχολείου (1, 8).

Βιβλιογραφία

http://eyzin.minedu.gov.gr