Εφηβεία είναι…

efiveia-einaiΓράφει για το efiveia.gr η ψυχολόγος Αγγελική Καλαντζοπούλου

Η εφηβεία γοητεύει και «τρομάζει» όσο καμία άλλη περίοδος στη ζωή του ανθρώπου. Από την εποχή που ο Αριστοτέλης ήδη είχε παρατηρήσει και διατύπωσε τη «παθιασμένη και ορμητική τάση των νέων» ως σήμερα, επιστήμονες, λογοτέχνες, καλλιτέχνες και κυρίως οι γονείς ασχολούνται με αυτή την περίοδο της ακαταμάχητης γοητείας και του απέραντου φόβου.

Η εφηβεία είναι η πιο κρίσιμη αλλά και συναρπαστική φάση στην ανάπτυξη και στη ζωή του ανθρώπου! Τότε συμβαίνουν οι πιο σημαντικές και καθοριστικές αλλαγές σε σωματικό, νοητικό, συναισθηματικό και ψυχολογικό επίπεδο.

Η εφηβεία είναι πολύ απλά η περίοδος της μεταλλαγής του παιδιού σε ενήλικο! Τα πρώτα της σημάδια αρχίζουν να εμφανίζονται δειλά γύρω στα 10 με 11 (προεφηβεία,) κορυφώνονται μεταξύ 14 και 18 (μέση εφηβεία), ενώ η ολοκλήρωσή της θα λέγαμε ότι κρατάει μέχρι τα 25- ενίοτε και πολύ περισσότερο (μετεφηβεία). Στο διάστημα αυτό σχηματίζεται ο χαρακτήρας και η σεξουαλική ταυτότητα του ανθρώπου!

Το αθώο, ανέμελο, μικρόσωμο παιδάκι, μετατρέπεται στον ενήλικο «κύκνο», με προσωπικότητα, σκέψη, άποψη, σεξουαλική ταυτότητα και ενήλικο σώμα!

Όπως όλες οι αλλαγές και μεταβάσεις έτσι κι αυτή δημιουργεί ανισορροπία στον εσωτερικό κόσμο του νέου, ανάμικτα συναισθήματα και μια σειρά από ανατροπές στις μέχρι τώρα ισορροπίες των σχέσεων – κυρίως μεταξύ γονιών και παιδιών.

Παρορμητικές συμπεριφορές, ακραίες αντιδράσεις, θυελλώδη συναισθήματα που κυμαίνονται από τη απέραντη χαρά ως τη βαθιά θλίψη, την οργή ή την ηρεμία. Επιθυμίες που αλλάζουν χωρίς εμφανή λόγο και σε ανύποπτο χρόνο! Επιθετικότητα και αντίδραση ή διαλλακτικότητα και συζήτηση! Ισχυρογνωμοσύνη, απόρριψη και μηδενισμός ή αμέριστος θαυμασμός και εξιδανίκευση! Δημιουργικότητα, φαντασία, υπερδραστηριότητα ή αδράνεια, πνευματική στειρότητα και νωχελικότητα. Υπερευαισθησία ή απάθεια. Σεξουαλική διάθεση, ρομαντισμός, έρωτας ή ντροπή, φόβος, ανασφάλεια. Απομόνωση ή κοινωνικότητα. Απογοήτευση ή ενθουσιασμός.

Κι όλα αυτά να συνυπάρχουν σε υπερβολικό βαθμό και με γρήγορες εναλλαγές! Ένας μεταμορφωτικός στρόβιλος που γκρεμίζει οτιδήποτε παλιό, για να ξαναχτίσει λίγο αργότερα ένα νέο άνθρωπο, πάνω όμως σε ένα καινούργιο σώμα!

Αυτή είναι λίγο πολύ η κατάσταση που χαρακτηρίζει την εφηβεία!

Οι νέοι κοιτούν τον εαυτό τους στον καθρέπτη και αναρωτιούνται γεμάτοι συναισθήματα και πρωτόγνωρη συνείδηση: «ποιος είμαι;» Το νέο σώμα που αλλάζει και «νιώθει» διαφορετικά, μαζί με τις εσωτερικές συγκρούσεις και το μπέρδεμα γίνονται η περιπετειώδης καθημερινότητα τους!

Οι γονείς σαστίζουν μπροστά στην καινούργια κατάσταση, που τους προκαλεί απορία, φόβο, πόνο ή καμιά φορά και νοσταλγία, υπερηφάνεια, χαρά.

Πολλές φορές δεν ξέρουν και οι ίδιοι ποιος είναι ο νέος που έχουν μπροστά τους! Συχνά εξοργίζονται και προβληματίζονται μπροστά στις ανεξέλεγκτες εκρήξεις οργής και των καταιγισμό «κατηγορώ» που τους επιρρίπτονται. Νιώθουν αμήχανοι μπροστά στο απροσπέλαστο τείχος που υψώνει το παιδί τους, στην επικοινωνία, το άγγιγμα, στον «κόσμο» του. Από την άλλη κατανοούν την δυσκολία αυτής της περιόδου. Νοσταλγούν και κρυφοχαμογελούν παρατηρώντας την ορμή και τη ζωντάνια μιας ηλικίας που παρόλη την δυσκολία της διαθέτει και μια μαγεία!

Την περίοδο αυτή ο γονιός μπορεί να βιώνει την δική του κρίση: ηλικίας, ρόλων, προσωπικότητας. Όταν το παιδί γίνεται ενήλικος, ο γονιός γίνεται ακόμα «πιο ενήλικος»! Ερωτήματα και προβληματισμοί παρόμοια με των εφήβων φυτρώνουν στην ψυχή και του γονιού που περνάει τη δική του «μετάβαση»!